Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Antik Çağ Aydın Kentsel Coğrafyası
Ders Kodu: KAY320
Ders Türü: Seçmeli
Ders Grubu: Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 3
Uyg.: 0
Kredi: 3
Laboratuvar: 0
AKTS: 4
Amaç

Bu dersin amacı, öğrencilerin Antik Çağ Batı Anadolu coğrafyasını tarihsel coğrafya perspektifi içerisinde değerlendirebilmelerini ve İonia kentlerinin oluşumunu, gelişimini ve bölgesel ilişkilerini coğrafi, toplumsal ve ekonomik bağlamlarıyla analiz edebilmelerini sağlamaktır. Ders kapsamında öğrencilerin antik yazılı kaynaklar, epigrafik veriler ve arkeolojik bulgular aracılığıyla antik kentlerin mekânsal organizasyonunu, liman ekonomilerini, kentler arası etkileşimlerini ve kültürel kimliklerini inceleyebilmeleri hedeflenmektedir. Ayrıca ders, saha çalışmaları ve müze ziyaretleri aracılığıyla öğrencilerin tarihsel çevreyi yerinde gözlemleme, coğrafya ile tarih arasındaki ilişkiyi yorumlama ve antik kentleri disiplinlerarası bir yaklaşımla değerlendirme becerilerini geliştirmeyi amaçlamaktadır.

Özet İçerik

Bu ders, Antik Çağ’da Batı Anadolu’nun önemli kültürel ve kentsel bölgelerinden biri olan İonia’yı tarihsel coğrafya perspektifi içerisinde incelemeyi amaçlamaktadır. Ders kapsamında coğrafya ile tarih arasındaki ilişki temel alınarak, doğal çevrenin kentlerin kuruluşu, gelişimi, ekonomik yapıları, siyasal ilişkileri ve kültürel kimlikleri üzerindeki etkileri değerlendirilecektir. Özellikle Büyük Menderes havzası ve çevresinde şekillenen İon kentlerinin kıyı–iç bölge ilişkileri, liman yapıları, ticaret ağları, tarımsal üretim olanakları ve bölgesel etkileşimleri ele alınacaktır. Ders kapsamında Miletos, Priene, Myus, Ephesos, Kolophon ve Teos gibi İon kentleri; kent planlaması, yurttaşlık yapısı, kamusal alanlar, liman ekonomisi, dini merkezler ve kültürel üretim bağlamında incelenecektir. Bu süreçte Antik Çağ’a ilişkin temel yazılı kaynaklardan olan Histories ve Geographica başta olmak üzere antik tarihçiler, coğrafyacılar ve epigrafik verilerden yararlanılarak bölgenin tarihsel ve mekânsal yapısı analiz edilecektir. Ayrıca İonia kent birliğini oluşturan yerleşimlerin sosyal yapıları, ekonomik ilişkileri, bölgesel rekabetleri ve Akdeniz dünyası içerisindeki konumları tartışılacaktır. Dersin uygulamalı boyutunda ise uygun dönemlerde Aydın ve çevresindeki antik kentler ile müzelere saha ziyaretleri düzenlenerek öğrencilerin arkeolojik alanları yerinde gözlemlemeleri, tarihsel coğrafya ile fiziksel mekân arasındaki ilişkiyi değerlendirmeleri ve antik kent dokusunu doğrudan incelemeleri hedeflenmektedir. Bu doğrultuda ders, öğrencilerin antik kentleri yalnızca tarihsel olaylar üzerinden değil; coğrafi çevre, ekonomik yaşam, toplumsal örgütlenme ve kültürel üretim bağlamında bütüncül bir perspektifle analiz edebilmelerini amaçlamaktadır.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.Aydın ve çevresinin antik çağa ilişkin kültürel bakiyesi tanıtılır.
2.Aydın'da kentleşmenin tarihi koşullarını ve nedenlerini açıklar.
3.İonia'nın kültürel mirasına ilişkin daha iyi bir kavrayış sağlanır.
4.İonia olarak bilinen bölgenin kentsel ve düşünsel mirası tanıtılır.
5.Kültürel koruma politikaları konusunda sorumluluk geliştirilir.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Arda Yüceyılmaz, Kentsel İonia, Arkeoloji ve Sanat Yayınları (2025)
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Dersin ve içeriğinin tanıtımı, dönem programının sunumu
2. Hafta - Teorik
Antik Çağ’da Kent ve Kentsel Coğrafya Kavramları
3. Hafta - Teorik
İonia: Antik Çağ'da Aydın
4. Hafta - Teorik
Doğal Çevre ve Yerleşim: Büyük Menderes Havzası, Dağlar, Vadiler ve Kıyı Alanları
5. Hafta - Teorik
Antik Kentlerin Kuruluşu ve Yer Seçimi: Savunma, Su Kaynakları, Tarım ve Ulaşım
6. Hafta - Teorik
Miletos: Liman Kenti, Deniz Ticareti ve Planlama Geleneği
7. Hafta - Teorik
Priene: Topoğrafya, Izgara Plan ve Polis–Chōra İlişkisi
8. Hafta - Teorik
Magnesia ad Maeandrum: İç Bölge, Kutsal Alan ve Ulaşım Ağları
9. Hafta - Teorik
Tralleis: Bölgesel Merkez, Ticaret ve Stratejik Konum
10. Hafta - Teorik
Aphrodisias: Kent Kimliği, Mermer Kaynakları ve Anıtsal Mimari
11. Hafta - Teorik
Nysa ve Akharaka: Topoğrafya, Kutsal Alanlar ve Kentsel Mekân
12. Hafta - Teorik
Alabanda, Alinda ve Harpasa: Karia’nın İç Kesimlerindeki Kentler
13. Hafta - Teorik
Kıyı Yerleşimleri: Myus, Herakleia ve Latmos Çevresi
14. Hafta - Teorik
Kıyı Çizgisinin Değişimi ve Büyük Menderes Deltası: Limanların Dönüşümü ve Kentlerin Gerilemesi
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Derse Katılım (Performans)1%10
Kısa Sınav (Quiz)1%10
Ara Sınav (Vize)1%20
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders142370
Kısa Sınav1314
Ara Sınav110111
Dönem Sonu Sınavı120121
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)106
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
PÇ-11
PÇ-12
PÇ-13
PÇ-14
PÇ-15
OÇ-1
OÇ-2
5
3
4
2
3
5
5
4
2
4
5
2
4
5
5
OÇ-3
OÇ-4
OÇ-5
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026