Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Tıbbi ve Aromatik Bitkilerde Fitokimyasal Analiz Yöntemleri
Ders Kodu: ZTB540
Ders Türü: Seçmeli
Ders Grubu: Yüksek Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 2
Uyg.: 2
Kredi: 3
Laboratuvar: 0
AKTS: 6
Amaç

Bitkisel materyallerin örneklenmesi, hazırlanması ve analizine yönelik bilgi ve beceriler kazandırmaktır. Bu ders, tıbbi ve aromatik bitkilerde bulunan biyoaktif bileşiklerin belirlenmesi için kullanılan analiz yöntemlerini öğrencilere öğretmeyi hedeflemektedir. Ders, öğrencilerin bitkisel bileşikleri tespit etme, analiz etme ve sonuçları yorumlama becerilerini geliştirmeyi amaçlamaktadır.

Özet İçerik

Dersin içeriği, bitkisel materyallerin toplanması, örnekleme teknikleri, ekstraksiyon yöntemleri ve analiz tekniklerini kapsamaktadır. Bitkisel örneklerin doğru bir şekilde nasıl toplandığı ve örneklerin analiz için nasıl hazırlandığı, ekstraksiyon yöntemleri, bitkilerdeki biyoaktif bileşiklerin uygun şekilde elde edilmesi ve konsantre edilmesi öğretilecektir. Ayrıca UV-Vis spektrofotometri, IR spektrofotometri, HPLC (Yüksek Performanslı Sıvı Kromatografisi), GC-MS (Gaz Kromatografisi-Kütle Spektrometrisi) gibi analiz yöntemlerini içermektedir.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.Bitkisel materyallerin örneklenmesi ve hazırlanması yöntemlerini anlayabilme.
2.Farklı ekstraksiyon yöntemleri kullanarak bitkisel bileşikleri elde edebilme.
3.Kromatografi tekniklerini (GC, HPLC) kullanarak bitkisel bileşikleri analiz edebilme.
4.Kütle spektrometrisi (GC-MS) ile bitkisel bileşiklerin yapısını tayin edebilme.
5.Kimyasal analiz sonuçlarını doğru şekilde yorumlayabilme ve raporlayabilme.
6.Bitkisel analizlerde güncel araştırma ve teknolojileri takip edebilme.
7.Etik prensipleri gözeterek laboratuvar güvenliği ve doğru çalışma yöntemlerini uygulayabilme.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Prenzler, P. D., Ryan, D., & Robards, K. (Eds.) (2021). Handbook of antioxidant methodology: Approaches to activity determination. (Food chemistry, function and analysis; No. 28). Royal Society of Chemistry. https://doi.org/10.1039/9781839165337
2.Waksmundzka-Hajnos, M., & Sherma, J. (Eds.). (2010). High performance liquid chromatography in phytochemical analysis. CRC press.
3.Xu, Z., Luke R Howard, Howard, L. R., & Howard, L. R. (2012). Analysis of antioxidant-rich phytochemicals.
4.Gopi, S., Amalraj, A., & Jude, S. (2021). High-Resolution Mass Spectroscopy for Phytochemical Analysis: State-of-the-Art Applications and Techniques. https://doi.org/10.1201/9781003153146
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik & Uygulama
Dersin amacı ve hedefleri
2. Hafta - Teorik & Uygulama
Tıbbi bitkilerde sekonder metabolit kavramı
3. Hafta - Teorik & Uygulama
Bitkisel materyal örnekleme ve hazırlık yöntemleri
4. Hafta - Teorik & Uygulama
Ekstraksiyon yöntemleri (sulu, organik, superkritik)
5. Hafta - Teorik & Uygulama
Uçucu yağların tanımı, önemi ve elde etme yöntemleri
6. Hafta - Teorik & Uygulama
Kromatografi temelleri ve türleri
7. Hafta - Teorik & Uygulama
Gaz kromatografisi (GC)/ Arasınav
8. Hafta - Teorik & Uygulama
Yüksek performanslı sıvı kromatografisi (HPLC) temelleri
9. Hafta - Teorik & Uygulama
Antioksidan kavramı, önemi, antioksidan analiz yöntemleri ve spektrofotometrinin tanıtılması
10. Hafta - Teorik & Uygulama
Tıbbi Bitkilerde DPPH, FRAP ve ABTS analizlerinin incelenmesi
11. Hafta - Teorik & Uygulama
Tıbbi Bitkilerde Fenol, flavonoid ve prolin analizlerinin incelenmesi
12. Hafta - Teorik & Uygulama
Tıbbi bitkilerde bazı diğer analizler (musilaj, nişasta ve glucomannan) analizi yöntemleri
13. Hafta - Teorik & Uygulama
Genel ders tekrarının yapılması
14. Hafta - Teorik & Uygulama
Dönem projesi sunumları
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Ara Sınav (Vize)1%30
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%70
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders142256
Uygulamalı Ders143270
Ara Sınav1819
Dönem Sonu Sınavı114115
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)150
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
OÇ-1
3
4
3
4
4
4
4
4
4
4
OÇ-2
3
4
3
4
5
3
4
5
4
4
OÇ-3
4
4
5
4
4
4
4
4
5
4
OÇ-4
4
4
4
5
4
5
4
5
4
4
OÇ-5
5
4
4
4
4
4
4
4
4
4
OÇ-6
3
4
5
5
5
5
5
4
4
4
OÇ-7
5
5
5
4
4
4
3
3
3
3
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026