Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Önasya'nın İlk Kültürleri II
Ders Kodu: ARKE540
Ders Türü: Seçmeli
Ders Grubu: Yüksek Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 3
Uyg.: 0
Kredi: 3
Laboratuvar: 0
AKTS: 5
Amaç

Dersin amacı kentleşme süreçlerinin ortaya çıkışı ve gelişimini arkeolojik veriler doğrultusunda incelemektir. Ders kapsamında farklı bölgelerde ortaya çıkan erken kentleşme modelleri, yerleşim sistemleri, ekonomik yapılar, sosyal organizasyon biçimleri ve siyasal gelişimler karşılaştırmalı olarak ele alınmaktadır. Troya, Yortan, Demircihöyük, Küllüoba, Beycesultan, Kültepe ve Arslantepe gibi önemli arkeolojik merkezler üzerinden kentleşme sürecinin bölgesel farklılıklarının değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Ders, öğrencilerin erken kent toplumlarının gelişimini yorumlayabilmeleri ve Önasya’da kentleşme süreçlerini arkeolojik bulgular ışığında analiz edebilmelerini hedeflemektedir.

Özet İçerik

Kentleşme örnekleri kronolojik ve bölgesel açıdan incelenmektedir. Troya, Yortan, Demircihöyük, Küllüoba, Beycesultan, Limantepe, Çine-Tepecik Höyük, Seyitömer Höyük, Kültepe, Alacahöyük, Arslantepe ve Titriş Höyük gibi merkezlerin arkeolojik buluntuları, mimari özellikleri, yerleşim düzenleri ve kültürel yapıları değerlendirilmektedir. Ayrıca farklı coğrafyalarda ortaya çıkan kent modelleri, yerleşim sistemleri ve bölgeler arası ilişkiler karşılaştırmalı olarak ele alınmaktadır. Ders sonunda öğrencilerin erken kent merkezlerine ilişkin arkeolojik verileri yorumlayabilmeleri ve farklı kentleşme modellerini karşılaştırabilmeleri amaçlanmaktadır.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.Mezopotamya, İran, Mısır ve Anadolu’daki erken kentleşme süreçlerinin temel özelliklerini açıklayabilmek.
2.Farklı coğrafyalarda gelişen kentleşme modellerini ve yerleşim sistemlerini karşılaştırmalı olarak değerlendirebilmek.
3.Troya, Kültepe, Arslantepe, Beycesultan ve Demircihöyük gibi önemli arkeolojik merkezlerin kentleşme sürecindeki yerini analiz edebilmek.
4.Erken kent toplumlarının mimari, ekonomik, sosyal ve siyasal yapıları hakkında arkeolojik verileri yorumlayabilmek.
5.Ancient Near East ve Anadolu’daki kentleşme süreçlerinin bölgesel farklılıklarını arkeolojik bulgular doğrultusunda tartışabilmek.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Aktüre, S. 1994, Anadolu’da Bronz Çağı Kentleri, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul.
2.Bilgen, A.N. 2015, Seyitömer Höyük I. A.N. Bilgen (Editör), İstanbul: Arkeoloji ve Sanat Yayınları.
3.Blegen, C.W., Caskey, J.L., Rawson, M. ve Sperling J. 1950, Troy. Vol.I. (Part 1), Princeton, New Jersey: Princeton University Press.
4.Blegen, C.W., Caskey, J.L. ve Rawson, M. 1951, Troy. Vol.II. (Part 1), Princeton, New Jersey: Princeton University Press.
5.Çevik, Ö. 2005, Tarihte İlk Kentler ve Kentleşme, Arkeoloji ve Sanat Yayınları, İstanbul.
6.Çevik, Ö. ve Erdoğu, B. 2014, Yerleşim Sistemleri ve Mekan Analizi, Ege Yayınları, İstanbul.
7.Efe, T. 1988, Demircihüyük. Band III, Die Keramik 2, Mainz am Rhein.
8.Frangipane, M. 2002, Yakındoğu’da Devletin Doğuşu, Arkeoloji ve Sanat Yayınları, İstanbul.
9.Harmanşah, Ö. 2013, Eski Yakındoğu’da Kent, Bellek, Anıt, Koç Üniversitesi Yayınları, İstanbul.
10.Joukowsky, M. S. 1986 a, Prehistoric Aphrodisias. An Account of the Excavations and Artifact Studies. Vol.I. Louvain: Brown University Press.
11.Joukowsky, M. S. 1986 b, Prehistoric Aphrodisias. An Account of the Excavations and Artifact Studies. Vol. II. Louvain: Brown University Press.
12.Kamil, T. 1982, Yortan Cemetery in The Early Bronze Age of Western Anatolia. Oxford: BAR International Series 145.
13.Koşay, H. Z. 1951, Alaca Höyük Kazısı. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi.
14.Leick, G. 2019, Kentin Mucidi Mezopotamya, (Çev. Ekin Duru), Say yayınları.
15.Lloyd, S. ve Mellaart, J. 1962, Beycesultan, The Chalcolithic and Early Bronze Age Levels. Vol.I., British Institute of Archaeology at Ankara.
16.Roaf, M. 1996, Mezopotamya ve Eski Yakındoğu, (Çev. Z.Kılıç), İletişim Yayınları, İstanbul.
17.Yakar, J. 2007, Anadolu’nun Etnoarkeolojisi (Çev. S.H. Riegel), İstanbul: Homer Kitabevi.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Mezopotamya’da kentleşme
2. Hafta - Teorik
Sümerler'de kentleşme
3. Hafta - Teorik
İran’da kentleşme
4. Hafta - Teorik
Mısır’da kentleşme
5. Hafta - Teorik
Anadolu’da kentleşme
6. Hafta - Teorik
Troya ve Yortan
7. Hafta - Teorik
Demircihöyük ve Küllüoba
8. Hafta - Teorik
Beycesultan ve Aphrodisias
9. Hafta - Teorik
Limantepe ve Çine Tepecik Höyük
10. Hafta - Teorik
Seyitömer Höyük ve Kusura
11. Hafta - Teorik
Kültepe ve Alacahöyük
12. Hafta - Teorik
Aslantepe ve Norşuntepe
13. Hafta - Teorik
Tepecik ve Titriş Höyük
14. Hafta - Teorik
Karşılaştırma ve değerlendirme
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Ara Sınav (Vize)1%40
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders140342
Ödev62224
Okuma140342
Ara Sınav1718
Dönem Sonu Sınavı1819
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)125
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
OÇ-1
4
4
4
4
5
5
5
5
3
3
OÇ-2
5
5
5
5
5
4
4
3
4
4
OÇ-3
3
3
4
4
5
4
4
4
4
4
OÇ-4
3
3
4
4
5
4
5
5
5
5
OÇ-5
4
4
4
4
4
4
4
4
4
4
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026