Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Risk ve Afet Sosyolojisi
Ders Kodu: SOSY546
Ders Türü: Bölüm Seçmeli
Ders Grubu: Yüksek Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 3
Uyg.: 0
Kredi: 3
Laboratuvar: 0
AKTS: 5
Amaç

Son dönemlerde COVİD-19 pandemisi, depremler, orman yangınları, seller, başta olmak üzere çok sayıda yıkıcı afetlerle karşı karşıya kaldığımız bir gerçeklik. Bu dersin amacı kavramsal ve kuramsal tartışmalar eşliğinde, afetlere sosyolojik bir perspektiften yaklaşmak olacaktır. Afet sosyolojisinin sorduğu sorulardan ilki doğal fenomenler olarak tanımlanan olayları açısından sosyal faktörlerin önemi nedir? İkinci olarak, sosyal faktörler doğal afetlerin kökenlerini, seyrini ve sonuçlarını nasıl şekillendirmektedirler? Derste bu sorulardan hareketle geniş bir kuramsal incelemenin ardından çeşitli afet türlerini sebep ve sonuçlarını inceleyeceğiz.

Özet İçerik

Afetler farklı zaman ve toplumlarda çok farklı şekillerde kavranmış ve anlaşılmışlardır. Bu bağlamda afet türleri, tarihsel açıdan önemli afetler, afetlere ilişkin kavramsal ve kuramsal yaklaşımlar incelenecektir. Yine araştırılacaklar arasında afetlerin topluluk üyeleri arasındaki yapıları, etkileşimleri ve öznel algıları nasıl etkilemektedir gibi sorular da yanıt aranacaktır. Ardından, afetlerin kültürel temsilini etkileyen faktörler nelerdir? Afetler ve risk toplumu alanındaki teorik kuramsal literatür incelenecektir. Son olarak, şehir efsanelerinin ve afet söylentilerinin rolünü, özellikle de deprem söylentilerini araştıracağız.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Prof. Dr. Kayhan DELİBAŞ
Öğrenme Çıktıları
1.Risk ve afet sosyolojisiyle ilgili ana kavramsal, kuramsal tartışmaların kavranması
2.Risk ve afet sosyolojisi tartışmaları ve kuramlarının ileri düzeyde genel sosyal kuramla ilişkisinin kurulabilmesi ve bunların güncel afetlerin tartışılmasında
3.Afetlerin ortaya çıkmalarında rol oynayan sosyokültürel, ekonomik, politik vb kırılganlıkları kavrayarak güncel sosyolojik teorileriyle ilişkilendirip sosyolojik yöntem ve teknikleri kullanarak ampirik araştırmalar yapabilme becerisi
4.Afetlerin ortaya çıkışında etken olan toplumsal eşitsizliklerin çeşitli afetler bağlamında sebepleri ve sonuçlarını hesaba katarak analiz edebilmek becerisi
5.Çeşitli afetlerin incelenip anlamlandırılması sürecinde eleştirel ve objektif bir yaklaşım becerisi sergileyebilmek
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.DELİBAŞ, K (2017) Risk Toplumu, Belirsizlikler ve Söylentiler Sosyolojisi, (Risk Society: Uncartinty and Roumours Sociology), Ayrıntı Yayınları, İstanbul
2.Delibaş K., (2013) ‘21st December Doomsday rumours: Late Modern Anxieties or Hangovers from Our Superstitious Past?’ ESA 11th Conference: Crisis, Critique and Change, 28-31 August, Torino, Italy.
3.Erikson, Kai. 1976. Everything in its path: destruction of community in the Buffalo Creek flood. New York: Simon and Schuster.
4.Klinenberg, Eric. 2002. Heat wave: a social autopsy of disaster in Chicago. Chicago: University of Chicago Press.
5.Clarke, Lee Ben. 1999. Mission improbable: using fantasy documents to tame disaster. Chicago: University of Chicago Press.
6.2006. Worst cases: terror and catastrophe in the popular imagination. Chicago: University of Chicago Press.
7.Tierney, Kathleen J. 2007. “From the Margins to the Mainstream? Disaster Research at the Crossroads.” Annual Review of Sociology 33:503-525
8.Giroux, Henry. 2006. “Reading Hurricane Katrina: Race, Class, and the Biopolitics of Disposability.” College Literature 33(3): 171-196
9.Snider, Laureen. 2004. “Resisting Neoliberalism: The Poisoned Water Disaster in Walkerton, Ontario.” Social and Legal Studies 13: 265-289
10.Fothergill, Alice and Lori Peek. 2004. “Poverty and Disasters in the United States: A Review of Recent Sociological Findings.” Natural Hazards 32(1): 89- 110.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Afet Nedir? Afet Sosyolojik Çalışmalarına Giriş
2. Hafta - Teorik
Risk Toplumu ve Belirsizlik
3. Hafta - Teorik
Genel Olarak Toplum ve Afet
4. Hafta - Teorik
Güvenlik açıkları
5. Hafta - Teorik
Risk Toplumu ve Çevresel Afetler
6. Hafta - Teorik
Afetler ve Topluluklar Üzerindeki Etkileri
7. Hafta - Teorik
Afetler ve Toplumsal Kırılganlık
8. Hafta - Teorik
Popüler Kültür ve Afet Efsaneleri
9. Hafta - Teorik
Risk Toplumu ve Afet Sosyolojisi: (Delibaş, K, Risk Toplumu, 2017)
10. Hafta - Teorik
Afetler ve Toplumsal Sınıflar: Genel Teoriler
11. Hafta - Teorik
Sosyal Eşitsizlik ve Afetler
12. Hafta - Teorik
Doğal Afetler Sosyolojisi: Yakın Tarihten Çeşitli Örnek İncelemeleri
13. Hafta - Teorik
COVİD-19 Pandemisi ve Eşitsizlikkler: Evde Kalanlar ve Kalamayanlar
14. Hafta - Teorik
COVİD-19 Pandemisi Sosyokültürel Boyutları
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Ara Sınav (Vize)1%40
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders140342
Ödev213230
Ara Sınav125227
Dönem Sonu Sınavı125328
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)127
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
PÇ-11
OÇ-1
5
4
3
3
4
3
4
4
3
4
4
OÇ-2
5
4
3
4
4
3
4
4
3
5
4
OÇ-3
4
4
4
5
4
3
4
5
3
4
4
OÇ-4
4
3
4
4
4
3
4
5
4
4
3
OÇ-5
4
4
4
4
3
3
4
5
4
4
4
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026