Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Osmanlı'dan Cumhuriyet'e Türk Kadını
Ders Kodu: KAD506
Ders Türü: Seçmeli
Ders Grubu: Yüksek Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 3
Uyg.: 0
Kredi: 3
Laboratuvar: 0
AKTS: 5
Amaç

Osmanlı Devleti’nin Batılılaşma adımları içinde kadını hareketinin ortaya çıkışını ve gelişimini açıklama, Türk kadınının Millî Mücadele içindeki hem siyasal hem de askeri alandaki katkılarını ortaya koyma Cumhuriyetin ilanı ile birlikte Türk kadının aile, çalışma ve siyasi hayat, hukuk, eğitim, kültür alanlarında değişen ve gelişen statüsünü ortaya koyma ve Batı dünyası ile karşılaştırmaktır.

Özet İçerik

Osmanlı Devleti’nde Tazimatla birlikte başlayan Batılılaşma hareketleri kadının hayatında değişimleri de beraberinde getirmiştir. Şehirlerde evin içinde olan kadın çok az da olsa toplum içinde yer almaya başlamıştır. 1908 yılında II. Meşrutiyet’in ilanı ile birlikte esmeye başlayan özgürlük rüzgarları kadınları da etkilemiş, kadın toplum hayatında yer almaya başlamıştır. Özellikle bu dönemdeki fikir akımlarının (Türkçülük, İslamcılık, Batıcılık) temsilcileri arasında kadının eğitimi, aile ve toplum içindeki statüsü, çalışma hayatında var olma mücadelesi, birden fazla kadınla evlenilmesi ve tesettür meselesi ile ilgili farklı görüşler ortay çıkmış ve bu görüşler dönemin gazete ve dergilerine yansımıştır. Anadolu’nun işgali ile kadınlar savaş içinde ve gerisinde hizmet vermeye başlamışlar ve büyük kahramanlıklar göstermişlerdir. Millî Mücadele dönemdeki bu hizmetleri Mustafa Kemal Atatürk tarafından takdirle karşılanmış ve Türk kadınına Cumhuriyetin ilanı ile hak ettiği toplumsal, hukuksal ve siyasal haklar verilmiştir.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.Kadın tarihi konusunda yeterli bibliyografik bilgiye sahip olma
2.Modernleşme, batılılaşma, çağdaşlaşma, Avrupalılaşma kavramlarını açıklama ve karşılaştırma, bu kavramları Osmanlı Devleti ve Türkiye Cumhuriyeti açısından değerlendirme
3.Osmanlı Devleti’ndeki batılılaşma hareketlerini anlamlandırma ve Avrupa ile karşılaştırma
4.Batılılaşma kavramını Kadın Tarihi içinde tanımlama
5.Tanzimat’tan günümüze kadar kadın hakları konusunda gerçekleşen gelişmeleri ortaya koyma
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Bernald Caporal, Kemalizm ve Sonrası Türk Kadını I/II , Cumhuriyet Kitapları, 1999.
2.Serpil Çakır, Osmanlı Kadın Hareketi, Metis Yayınları, 1996.
3.Ayşe Durakbaşa, Halide Edip; Türk Modernleşmesi ve Feminizm, İletişim Yayınları, 2000.
4.Nedime Köşgeroğlu, Köy Enstitüleri ve Kadın Kalemler, Alter Yayınları, 2010.
5.Fatma Kılıç Denman, İkinci Meşrutiyet Döneminde Bir Jön Türk Dergisi: Kadın, Libra Yayınları, 2010.
6.Madeline C. Zilfi, Modernleşmenin Eşiğinde Osmanlı Kadınları, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, 2009.
7.Lucy M. J. Garnett, Türkiye’nin Kadınları ve Folklorik Özellikleri, Oğlak Yayınları, 2009.
8.75 Yılda Kadınlar ve Erkekler, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, 1998.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Kadın Tarihi
2. Hafta - Teorik
Osmanlı Batılılaşmasına Genel Bakış
3. Hafta - Teorik
Osmanlı Batılılaşmasına Genel Bakış
4. Hafta - Teorik
Tanzimat Döneminde Kadın (Hukuk, Aile, Günlük Yaşam, Eğitim)
5. Hafta - Teorik
Tanzimat Döneminde Kadın (Edebiyatta Kadın, ve Edebiyatçı Kadınlar
6. Hafta - Teorik
II. Meşrutiyet Döneminde Kadın (Kadın Hareketinin Canlanışı-Dönemin Fikir Akımlarında Kadın Algısı, )
7. Hafta - Teorik
II. Meşrutiyet Döneminde Kadın (Eğitim, Çalışma Hayatı, Sosyal hayat)
8. Hafta - Teorik
II. Meşrutiyet Döneminde Kadın (Eğitim, Çalışma Hayatı, Sosyal hayat)
9. Hafta - Teorik
II. Meşrutiyet döneminde kadın dergileri
10. Hafta - Teorik
II. Meşrutiyet döneminde kadın gazeteleri
11. Hafta - Teorik
Milli Mücadele tarihi içinde Türk Kadını
12. Hafta - Teorik
Cumhuriyetin ilanı sonrası sosyal, kültürel, ekonomi alanında Türk Kadını
13. Hafta - Teorik
Cumhuriyetin ilanı sonrası siyasal ve eğitim alanında Türk Kadını
14. Hafta - Teorik
Cumhuriyet dönemi kadın gazeteleri ve dergileri
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Ara Sınav (Vize)1%40
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders141356
Seminer18614
Okuma50210
Ara Sınav118220
Dönem Sonu Sınavı121425
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)125
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
OÇ-1
4
4
4
4
5
5
5
5
OÇ-2
OÇ-3
OÇ-4
OÇ-5
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026