Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Laboratuar Teknikleri
Ders Kodu: SU125
Ders Türü: Zorunlu
Ders Grubu: Önlisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 1
Uyg.: 1
Kredi: 2
Laboratuvar: 0
AKTS: 2
Amaç

Öğrencilere; laboratuvar çalışma ilkelerini, iş sağlığı ve güvenliği (İSG) kurallarını, kişisel koruyucu donanım kullanımını, temel laboratuvar araç-gereç ve cihazlarının doğru ve güvenli kullanımını; çözelti hazırlama, tartım, hacim ölçümü, dezenfeksiyon-sterilizasyon, aseptik çalışma ve numune hazırlama gibi temel laboratuvar tekniklerini kuramsal ve uygulamalı olarak kazandırmak; gıda sektöründe gerekli temel becerileri geliştirmek ve öğrenciyi işyeri uygulamasına hazırlamaktır.

Özet İçerik

Laboratuvar çalışma ilkeleri ve düzeni; laboratuvar güvenliği ve İSG; cam ve porselen malzemeler; cam malzemelerin temizlenmesi, kurutulması ve bakımı; temel araç-gereç ve cihazlar (terazi, pipet, büret); ölçüm, tartım ve hacim ölçme teknikleri; çözeltiler ve derişim kavramları; çözelti hazırlama, seyreltme ve standardizasyon; dezenfeksiyon ve sterilizasyon; mikrobiyolojik çalışma ve aseptik teknikler; numune alma, hazırlama ve saklama; kimyasalların sınıflandırılması, taşınması ve depolanması (GHS); laboratuvar atıklarının yönetimi, kaza ve ilk yardım; deney planlama, deney defteri tutma ve raporlama konularını kapsar.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.Alanına ilişkin temel, güncel, kuramsal ve uygulamalı bilgiye sahip olur; laboratuvar teknikleri, temel analiz ve ölçüm yöntemleri, kalite kontrol ve güvenlik ilkelerini açıklar.
2.Laboratuvar çalışmalarında kalite güvence sistemleri, ilgili mevzuat, hijyen ve sanitasyon, iş sağlığı ve güvenliği, çevre koruma ve sürdürülebilirlik ilkeleri hakkında bilgi sahibi olur ve bu bilgileri mesleki uygulamalara yansıtır.
3.Analiz, ölçüm ve kalite kontrol süreçlerinde kullanılan yöntem, teknik, araç-gereç ve laboratuvar cihazlarını etkin ve doğru biçimde kullanır.
4.Mesleği ile ilgili bilişim teknolojilerini, laboratuvar süreçlerinde kullanılan yazılımları, dijital uygulamaları ve veri analiz araçlarını etkin şekilde kullanır.
5.Laboratuvar süreçlerinde karşılaşılan sorunları analitik ve eleştirel bir yaklaşımla değerlendirir; bilimsel veriler doğrultusunda uygun çözüm önerileri geliştirir ve uygular.
6.Alanına ilişkin bilgi, bulgu ve uygulama sonuçlarını Türkçeyi doğru ve etkili kullanarak yazılı, sözlü ve görsel iletişim araçlarıyla açık, anlaşılır ve mesleki etik kurallarına uygun biçimde sunar ve raporlar.
7.Laboratuvar çalışmalarında bireysel ve ekip çalışmasına etkin biçimde katılır; sorumluluk alır ve gerektiğinde bağımsız çalışma becerisi gösterir.
8.Mesleki gelişimini yaşam boyu öğrenme anlayışı doğrultusunda sürdürür; alanındaki güncel yöntem, teknik ve teknolojileri takip ederek bilgi ve becerilerini sürekli geliştirir.
9.Laboratuvarda numune alma, analiz, ölçüm, kayıt, depolama ve raporlama süreçlerini bilimsel, etik, çevresel ve yasal sorumluluk bilinciyle ulusal ve uluslararası standartlara uygun olarak yürütür.
10.Laboratuvar çalışma ilkelerini, iş sağlığı ve güvenliği ile hijyen-sanitasyon kurallarını, temel laboratuvar tekniklerini ve doğru cihaz kullanımını mesleki uygulamalarda etkin biçimde uygular.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Laboratuvar teknikleri ve güvenliği. Dora Basım ve Yayımcılık. 2020
2.Genel Laboratuvar Teknikleri ve Uygulamaları (güncel önlisans ders kaynakları).
3.Süt ve Süt Ürünleri Analiz Yöntemleri ile ilgili ulusal/uluslararası kaynaklar ve standartlar (TS/ISO).
4.İlgili mevzuat: 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, Türk Gıda Kodeksi ve GHS/CLP etiketleme düzenlemeleri.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik & Uygulama
Derse ve laboratuvara giriş; laboratuvar çalışma ilkeleri, düzeni ve genel kurallar Laboratuvarın tanıtımı, yerleşim planı ve genel kuralların uygulamalı gösterimi
2. Hafta - Teorik & Uygulama
Laboratuvar güvenliği, iş sağlığı ve güvenliği (İSG), kişisel koruyucu donanımlar (KKD) KKD kullanımı; göz duşu, yangın söndürücü ve güvenlik ekipmanlarının tanıtımı ve tatbikatı
3. Hafta - Teorik & Uygulama
Laboratuvarda kullanılan cam ve porselen malzemeler; sınıflandırılması ve kullanım amaçları Cam malzemelerin tanınması, uygun seçimi ve güvenli kullanımı
4. Hafta - Teorik & Uygulama
Cam malzemelerin temizlenmesi, kurutulması ve bakımı Yıkama, durulama ve kurutma tekniklerinin uygulanması
5. Hafta - Teorik & Uygulama
Temel laboratuvar araç-gereç ve cihazları (hassas terazi, pipet, büret, mikropipet) Hassas terazi ile tartım; pipet, büret ve mikropipet kullanımı
6. Hafta - Teorik & Uygulama
Ölçüm, tartım ve hacim ölçme teknikleri; ölçüm belirsizliği ve doğruluk Hacim ölçümü, doğru okuma ve temel kalibrasyon alıştırmaları
7. Hafta - Teorik & Uygulama
Çözeltiler ve derişim kavramları (molarite, normalite, kütlece/hacimce yüzde) Belirli derişimde çözelti hazırlama uygulaması
8. Hafta - Teorik & Uygulama
Çözelti hazırlama, seyreltme ve standardizasyon; pH kavramı Stok çözeltiden seyreltme ve pH ölçümü uygulaması
9. Hafta - Teorik & Uygulama
Dezenfeksiyon ve sterilizasyon yöntemleri Otoklav, kuru hava sterilizatörü ve dezenfeksiyon uygulaması
10. Hafta - Teorik & Uygulama
Mikrobiyolojik çalışma teknikleri ve aseptik koşullar Besiyeri hazırlama, aseptik teknik ve ekim uygulaması
11. Hafta - Teorik & Uygulama
Numune alma, hazırlama ve saklama; süt ve süt ürünleri numunelerinin özellikleri Süt/gıda numunesi alma, hazırlama ve saklama uygulaması
12. Hafta - Teorik & Uygulama
Kimyasal maddelerin sınıflandırılması, taşınması ve depolanması (GHS etiketleme) Güvenlik Bilgi Formu (GBF/MSDS) okuma, etiketleme ve depolama uygulaması
13. Hafta - Teorik & Uygulama
Laboratuvar atıklarının yönetimi ve imhası; laboratuvar kazaları ve ilk yardım Atık ayrıştırma ve acil durum senaryosu uygulaması
14. Hafta - Teorik & Uygulama
Deney planlama, deney defteri tutma, veri kaydı ve raporlama; genel değerlendirme Laboratuvar defteri ve deney raporu hazırlama uygulaması
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Ödev1%5
Kısa Sınav (Quiz)1%5
Ara Sınav (Vize)1%30
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders101414
Uygulamalı Ders1077
Laboratuvar1077
Kısa Sınav1314
Ara Sınav1617
Dönem Sonu Sınavı110111
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)50
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
PÇ-11
OÇ-1
5
5
5
5
4
4
4
4
4
5
5
OÇ-2
5
4
5
4
5
4
5
4
3
5
4
OÇ-3
4
5
4
5
4
3
5
4
3
4
5
OÇ-4
5
4
3
5
4
3
4
5
4
5
4
OÇ-5
3
4
5
4
3
4
5
4
3
4
3
OÇ-6
4
3
2
4
5
4
3
4
3
3
4
OÇ-7
4
3
5
3
5
4
3
5
3
4
3
OÇ-8
3
5
4
5
3
5
4
3
4
3
3
OÇ-9
5
4
5
4
5
5
4
4
5
4
5
OÇ-10
4
3
5
4
3
4
5
4
5
3
4
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026