Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Ekolojik Okuryazarlık
Ders Kodu: EU002
Ders Türü: Bölüm Dışı Seçmeli
Ders Grubu: Önlisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 2
Uyg.: 0
Kredi: 2
Laboratuvar: 0
AKTS: 2
Amaç

Bu dersin amacı; öğrencilerin ekolojik okuryazarlık bakış açısını kazanmasını, doğal sistemlerin işleyişini bütüncül olarak kavramasını, insan-doğa etkileşimini ekolojik ilkeler doğrultusunda değerlendirebilmesini ve biyolojik çeşitlilik, iklim değişikliği, doğal kaynak yönetimi, enerji, su, tarım, kentleşme ve sürdürülebilirlik gibi güncel çevresel konular arasında ilişki kurarak çevresel sorunlara bilimsel, eleştirel ve çözüm odaklı bir bakış geliştirmesini sağlamaktır.

Özet İçerik

Bu ders kapsamında ekolojik okuryazarlık kavramı, ekolojinin temel ilkeleri, sistem düşüncesi, insan-doğa ilişkisi, biyolojik çeşitlilik, iklim değişikliği, ekosistem hizmetleri, atık yönetimi ve döngüsel ekonomi, su kaynakları yönetimi, yenilenebilir enerji, tarım ve gıda sistemleri, kent ekolojisi, ekolojik ayak izi, çevresel etki değerlendirmesi, ekolojik eğitim ve toplumsal katılım konuları bütüncül bir yaklaşımla ele alınmaktadır. Ders sürecinde doğal sistemlerin işleyişi, çevresel sorunların neden-sonuç ilişkileri ve sürdürülebilir yaşam yaklaşımları güncel örnekler ve uygulamalar çerçevesinde incelenmektedir.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.Ekoloji ve ekolojik okuryazarlığın temel kavramlarını açıklar ve doğal sistemlerin işleyişini sistem düşüncesi yaklaşımıyla değerlendirir.
2.İnsan faaliyetlerinin ekosistemler üzerindeki etkilerini biyolojik çeşitlilik, iklim değişikliği ve doğal kaynak kullanımı açısından analiz eder.
3.Ekosistem hizmetleri, su kaynakları, enerji sistemleri ve tarımsal üretim süreçleri arasındaki ilişkileri bütüncül bir bakış açısıyla yorumlar.
4.Atık yönetimi, döngüsel ekonomi ve sürdürülebilir tüketim yaklaşımlarını çevresel etkileri açısından değerlendirir.
5.Kentleşme, ekolojik ayak izi ve çevresel etki değerlendirmesi süreçlerini sürdürülebilirlik ilkeleri doğrultusunda açıklar.
6.Güncel çevresel sorunlara yönelik bilimsel verileri eleştirel bir bakış açısıyla yorumlayarak çözüm seçeneklerini tartışır.
7.Ekolojik okuryazarlık ilkelerini bireysel yaşam, mesleki uygulamalar ve toplumsal sorumluluk bağlamında ilişkilendirir.
8.Ekolojik sürdürülebilirliği destekleyen çevreye duyarlı davranış ve karar geliştirme becerisi kazanır.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Ayhan Karaca. (2026). Ekolojik Okuryazarlık: Süreç, Bilinç ve Eylem. (Ders Notları).
2.Erten, S. (2012). Çevre Eğitimi ve Çevre Bilinci. Ankara: Pegem Akademi.
3.MGM (Meteoroloji Genel Müdürlüğü). (2023). İklim ve İklim Değişikliği. https://www.mgm.gov.tr
4.T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. (2022). Sıfır Atık Uygulamaları. https://www.csb.gov.tr
5.TEMA Vakfı. (2023). Toprak, Su ve Biyolojik Çeşitlilik Eğitim Yayınları. https://www.tema.org.tr
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Ekolojik Okuryazarlığa Giriş: Ekoloji ve ekolojik okuryazarlık kavramı, sistem düşüncesi, ekolojik denge, biyolojik çeşitlilik ve dirençlilik.
2. Hafta - Teorik
İnsan–Doğa İlişkisi: Antroposentrik ve ekosentrik yaklaşımlar, insan faaliyetlerinin ekosistemlere etkileri, sürdürülebilirlik kavramının gelişimi.
3. Hafta - Teorik
Biyolojik Çeşitlilik ve Koruma: Genetik, tür ve ekosistem çeşitliliği, biyolojik çeşitliliği tehdit eden faktörler, koruma yaklaşımları.
4. Hafta - Teorik
İklim Değişikliği: İklim sistemi, iklim değişikliğinin nedenleri, ekolojik ve toplumsal etkileri, uyum ve azaltım stratejileri.
5. Hafta - Teorik
Ekosistem Hizmetleri: Ekosistem hizmetlerinin sınıflandırılması, insan refahı ile ilişkisi, sürdürülebilir yönetim yaklaşımları.
6. Hafta - Teorik
Atık Yönetimi ve Döngüsel Ekonomi: Atık türleri, yaşam döngüsü yaklaşımı, geri dönüşüm, kompostlama, sıfır atık ve döngüsel ekonomi.
7. Hafta - Teorik
Su Kaynakları ve Su Yönetimi: Hidrolojik döngü, su kirliliği, su ekosistemleri ve entegre su kaynakları yönetimi.
8. Hafta - Teorik
Enerji ve Ekolojik Sürdürülebilirlik: Yenilenebilir enerji kaynakları, fosil yakıtların çevresel etkileri, enerji dönüşümü ve sürdürülebilir enerji politikaları.
9. Hafta - Teorik
Tarım, Gıda Sistemleri ve Toprak: Endüstriyel ve sürdürülebilir tarım, gıda güvencesi, toprak sağlığı, organik ve yerel üretim yaklaşımları.
10. Hafta - Teorik
Kent Ekolojisi: Kentlerin ekolojik ayak izi, yeşil altyapı, doğa temelli çözümler ve sürdürülebilir kent yaklaşımları.
11. Hafta - Teorik
Ekolojik Ayak İzi ve Doğal Kaynak Yönetimi: Ekolojik ayak izi kavramı, kaynak tüketimi, çevresel etkilerin değerlendirilmesi ve azaltım stratejileri.
12. Hafta - Teorik
Çevresel Etki Değerlendirmesi: ÇED süreci, çevresel etkilerin belirlenmesi, uygulama örnekleri ve değerlendirme yaklaşımları.
13. Hafta - Teorik
Ekolojik Eğitim ve Toplumsal Katılım: Ekolojik okuryazarlıkta eğitim, çevresel farkındalık, katılımcı yaklaşımlar ve toplum temelli uygulamalar.
14. Hafta - Teorik
Ekolojik Okuryazarlığın Bütüncül Değerlendirilmesi: Ekolojik düşünme becerileri, güncel çevresel sorunların bütüncül değerlendirilmesi ve sürdürülebilir yaşam yaklaşımları.
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Ödev1%5
Kısa Sınav (Quiz)1%5
Ara Sınav (Vize)1%30
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders140228
Ödev1213
Bireysel Çalışma9019
Kısa Sınav1112
Ara Sınav1314
Dönem Sonu Sınavı1314
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)50
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
PÇ-11
OÇ-1
2
4
1
2
3
2
1
2
3
1
2
OÇ-2
2
5
1
2
4
2
1
3
4
1
2
OÇ-3
3
5
2
2
4
2
2
3
4
1
3
OÇ-4
2
5
2
2
4
2
2
3
5
1
3
OÇ-5
2
4
1
2
3
2
1
2
4
1
2
OÇ-6
2
4
1
3
5
3
2
4
4
2
2
OÇ-7
2
5
1
2
3
3
2
3
5
2
2
OÇ-8
2
5
2
2
3
3
2
5
5
2
2
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026