Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Çevre ve Sürdürülebilirlik
Ders Kodu: GT007
Ders Türü: Seçmeli
Ders Grubu: Önlisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 2
Uyg.: 0
Kredi: 2
Laboratuvar: 0
AKTS: 3
Amaç

Bu dersin amacı; öğrencilere çevre ve sürdürülebilirlik kavramlarını gıda üretim sistemleri bağlamında kazandırmak, doğal kaynakların etkin ve sorumlu kullanımına yönelik farkındalık geliştirmek, gıda üretim süreçlerinin çevresel etkilerini değerlendirebilme becerisi kazandırmak ve sürdürülebilir üretim, kaynak verimliliği, atık yönetimi, döngüsel ekonomi, çevresel performans ile dijital sürdürülebilirlik uygulamalarını mesleki bakış açısıyla yorumlayarak çevreye duyarlı ve sürdürülebilir üretim anlayışını mesleki uygulamalarına yansıtabilecek bilgi, beceri ve bakış açısını kazandırmaktır.

Özet İçerik

Bu derste; çevre ve sürdürülebilirlik kavramları, ekosistem ve doğal kaynakların gıda üretimindeki önemi, gıda üretim süreçlerinin çevresel etkileri, iklim değişikliği ile gıda sistemleri arasındaki ilişki, atık yönetimi, döngüsel ekonomi, kaynak verimliliği, sürdürülebilir üretim teknolojileri, gıda güvenliği ile çevresel sürdürülebilirlik ilişkisi, sürdürülebilir ambalajlama ve lojistik, gıda kayıpları ve israfının önlenmesi, karbon ve su ayak izi, yaşam döngüsü değerlendirmesi, çevre yönetim sistemleri, sürdürülebilirlik standartları, yeşil dönüşüm, dijital sürdürülebilirlik uygulamaları ve geleceğin sürdürülebilir gıda sistemleri mesleki uygulamalar çerçevesinde ele alınmaktadır.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.Çevre, ekosistem, sürdürülebilirlik ve doğal kaynaklara ilişkin temel kavramları gıda üretim sistemleri bağlamında açıklar.
2.Gıda üretim süreçlerinin doğal kaynaklar, çevre ve iklim değişikliği üzerindeki etkilerini analiz eder.
3.Gıda sektöründe kaynak verimliliği, atık yönetimi ve döngüsel ekonomi uygulamalarını sürdürülebilir üretim ilkeleri doğrultusunda değerlendirir.
4.Gıda güvenliği, çevre yönetimi ve sürdürülebilirlik arasındaki ilişkiyi mesleki uygulamalar açısından yorumlar.
5.Karbon ayak izi, su ayak izi ve yaşam döngüsü değerlendirmesi gibi çevresel performans göstergelerini açıklar ve gıda üretim süreçleriyle ilişkilendirir.
6.Sürdürülebilir ambalajlama, lojistik, yeşil dönüşüm ve dijital sürdürülebilirlik uygulamalarını gıda sektöründeki güncel gelişmeler çerçevesinde değerlendirir.
7.Çevresel sorunların azaltılmasına yönelik sürdürülebilir üretim yaklaşımlarını mesleki problem durumlarına uygun çözüm önerileri geliştirerek yorumlar.
8.Çevreye duyarlı ve sürdürülebilir üretim anlayışını mesleki karar ve uygulamalarına yansıtabilecek bilgi, beceri ve bakış açısını geliştirir.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Keleş, R., Hamamcı, C. ve Çoban, A. Çevre Politikası. İmge Kitabevi, Ankara. (Önceki baskıları Çevrebilim adıyla yayımlanmıştır.)
2.Kışlalıoğlu, M. ve Berkes, F. Çevre ve Ekoloji. Remzi Kitabevi, İstanbul.
3.T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı. Gıda güvenliği, sürdürülebilir tarım ve doğal kaynak yönetimine ilişkin güncel yayınlar.
4.T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. Çevre yönetimi, iklim değişikliği ve sürdürülebilirlik konularındaki güncel yayınlar ve mevzuat.
5.FAO (Food and Agriculture Organization of the United Nations). Gıda sistemleri, sürdürülebilir üretim ve doğal kaynak yönetimine ilişkin güncel raporlar.
6.ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi ve ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi standartları.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Çevre, Ekosistem ve Sürdürülebilirlik Kavramlarına Giriş: Çevre, ekosistem, doğal kaynaklar ve sürdürülebilirlik kavramları açıklanır. Gıda üretimi ile çevre arasındaki temel ilişkiler değerlendirilir.
2. Hafta - Teorik
Doğal Kaynaklar ve Gıda Üretimi: Toprak, su, hava, enerji ve biyolojik çeşitliliğin gıda üretimindeki önemi incelenir. Doğal kaynakların sürdürülebilir kullanım ilkeleri değerlendirilir.
3. Hafta - Teorik
Gıda Üretiminin Çevresel Etkileri: Gıda üretim süreçlerinin su tüketimi, enerji kullanımı, atık oluşumu ve çevresel etkileri analiz edilir.
4. Hafta - Teorik
İklim Değişikliği ve Gıda Sistemleri: İklim değişikliğinin nedenleri, gıda üretimine etkileri ve sürdürülebilir üretim açısından önemi ele alınır.
5. Hafta - Teorik
Gıda Sektöründe Atık Yönetimi: Organik ve inorganik atıklar, atık azaltma, geri kazanım ve çevreye duyarlı atık yönetimi uygulamaları incelenir.
6. Hafta - Teorik
Döngüsel Ekonomi ve Kaynak Verimliliği: Döngüsel ekonomi yaklaşımı, yeniden kullanım, geri dönüşüm ve yan ürünlerin değerlendirilmesi açıklanır.
7. Hafta - Teorik
Sürdürülebilir Gıda Üretim Teknolojileri: Temiz üretim, enerji ve su verimliliği ile çevre dostu üretim teknolojileri değerlendirilir.
8. Hafta - Teorik
Gıda Güvenliği ve Çevresel Sürdürülebilirlik: Gıda güvenliği uygulamaları ile çevresel sürdürülebilirlik arasındaki ilişki hijyen, sanitasyon ve kaynak yönetimi açısından incelenir.
9. Hafta - Teorik
Sürdürülebilir Ambalajlama ve Lojistik: Çevre dostu ambalaj malzemeleri, sürdürülebilir lojistik uygulamaları ve gıda kayıplarının azaltılması ele alınır.
10. Hafta - Teorik
Gıda Kayıpları ve Gıda İsrafının Önlenmesi: Gıda kaybı ve israfının çevresel, ekonomik ve sosyal etkileri değerlendirilerek önleme stratejileri incelenir.
11. Hafta - Teorik
Sürdürülebilirlik Göstergeleri ve Çevresel Performans: Karbon ayak izi, su ayak izi, yaşam döngüsü değerlendirmesi ve çevresel performans göstergeleri tanıtılır.
12. Hafta - Teorik
Gıda Sektöründe Çevre Yönetim Sistemleri ve Sürdürülebilirlik Standartları: Çevre yönetim sistemleri, sürdürülebilir üretim yaklaşımları ve kurumsal çevre sorumluluğu incelenir.
13. Hafta - Teorik
Gıda Endüstrisinde Yeşil Dönüşüm ve Dijital Sürdürülebilirlik: Dijital teknolojiler, akıllı üretim sistemleri ve veri temelli çevre yönetimi uygulamaları değerlendirilir.
14. Hafta - Teorik
Geleceğin Gıda Sistemleri ve Sürdürülebilir Mesleki Yaklaşım: Geleceğin gıda sistemleri, sürdürülebilir kalkınma hedefleri ve mesleki sorumluluk çerçevesinde genel değerlendirme yapılır.
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Ödev1%5
Kısa Sınav (Quiz)1%5
Ara Sınav (Vize)1%30
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders140228
Ödev1213
Bireysel Çalışma141128
Kısa Sınav1112
Ara Sınav1314
Dönem Sonu Sınavı1415
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)70
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
PÇ-11
OÇ-1
2
4
2
2
2
2
3
OÇ-2
2
5
3
3
3
3
3
OÇ-3
2
5
4
3
2
3
4
3
OÇ-4
3
5
3
3
2
2
3
4
4
OÇ-5
2
4
3
1
3
3
3
1
3
OÇ-6
2
4
4
3
3
2
2
3
3
2
3
OÇ-7
2
5
3
1
5
2
3
4
4
3
OÇ-8
2
5
3
4
2
3
5
4
4
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026