Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Tahıl ve Ürünleri Analizleri
Ders Kodu: GKA207
Ders Türü: Zorunlu
Ders Grubu: Önlisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 2
Uyg.: 1
Kredi: 3
Laboratuvar: 0
AKTS: 3
Amaç

Bu dersin amacı; öğrencilere tahıl ve tahıl ürünlerinin endüstriyel kalite kontrol süreçlerini bilimsel temelleriyle öğretmek, sahada karşılaşılan tahıl analizlerini (fiziksel, kimyasal ve reolojik) laboratuvar ortamında ulusal/uluslararası standartlara uygun olarak bağımsız bir şekilde uygulayabilme ve sonuçları endüstriyel üretime yönelik yorumlayabilme becerisi kazandırmaktır.

Özet İçerik

Ders kapsamında tahıl çeşitlerinin tanıtımı ve doğru numune alma teknikleriyle başlanarak; buğdayda yabancı madde, bin tane ağırlığı, tane iriliği, tane sertliği ve hektolitre gibi temel fiziksel analizler incelenmektedir. Ardından kaliteyi belirleyen temel kimyasal analizler (nem, kül, gluten ve gluten indeksi, sedimantasyon, düşme sayısı) teorik olarak aktarılmakta ve laboratuvarda bizzat uygulanmaktadır. İlerleyen haftalarda hamur reolojisini belirleyen farinograf ve ekstensograf cihazlarının kullanımı ile bisküvi gibi son ürünlere yönelik spesifik analiz yöntemleri işlenmektedir.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.Tahılların ve tahıl ürünlerinin temel fiziksel, kimyasal ve reolojik özelliklerini gıda kalite kontrol prensipleri çerçevesinde tanımlayabilme.
2.Tahıl endüstrisinde uygulanan standartlara uygun numune alma prosedürlerini yürütebilme ve fiziksel/kimyasal analizleri (hektolitre, gluten, sedimantasyon, düşme sayısı vb.) laboratuvar ortamında hatasız olarak uygulayabilme.
3.Farinograf ve ekstensograf gibi modern reolojik analiz cihazlarını öğrenerek hamur karakteristiklerini anlayabilme.
4.Elde edilen laboratuvar verilerini tahıl işleme teknolojisi (öğütme, yoğurma, fırıncılık) açısından yorumlayarak, üretimde karşılaşılabilecek kalite sorunlarına teknolojik çözümler önerebilme.
5.Laboratuvar uygulamalarında iş sağlığı ve güvenliği kurallarına titizlikle uyma ve analiz sonuçlarını bilimsel etik kuralları çerçevesinde raporlayabilme.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Tahıl ve Ürünlerinde Analitik Kalite Kontrolü ve Laboratuvar Uygulama Kılavuzu. A. Elgün, M. Certel, Z. Ertugay, H.G. Kotancılar. Atatürk Üni. Yayın No.867.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Dersin tanıtımı, amacı, öğrenme çıktıları ve ders materyallerinin tanıtılması
1. Hafta - Uygulama
Dersin tanıtımı, amacı, öğrenme çıktıları ve ders materyallerinin tanıtılması
2. Hafta - Teorik
Tahıllara giriş ve tahıl çeşitleri
2. Hafta - Uygulama
Tahıl çeşitlerini inceleme
3. Hafta - Teorik
Tahıllardan Numune Alma ve Numune Hazırlama
3. Hafta - Uygulama
Numune alma ve Analize hazırlama
4. Hafta - Teorik
Buğdayda Yabancı madde, Bintane Ağırlığı Tayini ve Tane İriliği Tayini
4. Hafta - Uygulama
Buğdayda Yabancı madde, Bintane Ağırlığı Tayini ve Tane İriliği Tayini
5. Hafta - Teorik
Buğdayda Tane Sertliği ve Hektolitre Tayini
5. Hafta - Uygulama
Buğdayda Tane Sertliği ve Hektolitre Tayini
6. Hafta - Teorik
Buğdayda Nem ve Kül Tayini
6. Hafta - Uygulama
Buğdayda Nem ve Kül Tayini
7. Hafta - Teorik
Buğday Ununda Gluten Tayini ve Gluten İndeks Değeri Tayini
7. Hafta - Uygulama
Buğday Ununda Gluten Tayini ve Gluten İndeks Değeri Tayini
8. Hafta - Teorik
Buğday Ununda Sedimantasyon Değeri Tayini
9. Hafta - Teorik
Buğdayda Düşme Sayısı Tayini
9. Hafta - Uygulama
Buğdayda düşme sayısı tayini
10. Hafta - Teorik
Farinograf Analizleri
10. Hafta - Uygulama
Farinograf Analizleri
11. Hafta - Teorik
Ekstensograf analizleri
11. Hafta - Uygulama
Ekstensograf Analizleri
12. Hafta - Teorik
Bisküvi Analizleri
12. Hafta - Uygulama
Bisküvi Analizleri
13. Hafta - Teorik
Ekmek Analizleri
13. Hafta - Uygulama
Ekmek Analizleri
14. Hafta - Teorik
Makarna Analizleri
14. Hafta - Uygulama
Makarna Analizleri
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Ödev1%5
Kısa Sınav (Quiz)1%5
Ara Sınav (Vize)1%30
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders140228
Uygulamalı Ders140114
Ödev1156
Laboratuvar5015
Bireysel Çalışma2114
Kısa Sınav1415
Ara Sınav1819
Dönem Sonu Sınavı1112
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)73
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
PÇ-11
OÇ-1
5
5
5
3
4
4
1
OÇ-2
5
5
5
3
4
4
1
OÇ-3
5
5
5
3
4
4
1
OÇ-4
5
5
5
3
4
4
1
OÇ-5
5
5
5
3
4
4
1
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026