Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Özel Eğitim I
Ders Kodu: ÇGP103
Ders Türü: Zorunlu
Ders Grubu: Önlisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 3
Uyg.: 0
Kredi: 3
Laboratuvar: 0
AKTS: 3
Amaç

Çocuk Gelişimi ön lisans öğrencilerinin özel eğitim alanına ait temel kavramları, güncel kuramsal yaklaşımları, yasal mevzuatı ve kurumsal işleyişleri kavramalarını sağlamaktır. Ders kapsamında öğrencilerin; tipik, atipik ve risk altındaki çocukların gelişim özelliklerini teorik düzeyde tanımaları; 11 farklı yetersizlik ve özel yetenek grubunun eğitsel ve gelişimsel ihtiyaçlarını ayırt etmeleri ve kapsayıcı eğitim ortamlarında gerekli olan kuramsal adaptasyon stratejileri ile mesleki etik değerleri kazanmaları hedeflenmektedir.

Özet İçerik

Özel eğitimin temel ilkeleri, tarihsel gelişimi ve yasal dayanakları; özel eğitimde eğitsel tanılama, değerlendirme ve Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı (BEP) geliştirme süreçlerinin kuramsal temelleri; kapsayıcı eğitimin felsefesi; zihin yetersizliği, otizm spektrum bozukluğu, özgül öğrenme güçlüğü, dil ve konuşma bozuklukları, işitme yetersizliği, duygu ve davranış bozuklukları, fiziksel yetersizlikler, süreğen hastalıklar, görme yetersizliği, çoklu yetersizlikler ve özel yetenekli çocukların gelişim özellikleri ve kuramsal eğitim yaklaşımları; okul öncesi özel eğitim kurumlarının yönetim yapısı ve mevzuatı ile aile katılım modelleri. Ders kapsamında öğrencilerin edindiği teorik kazanımlar bir ara sınav ve bir final sınavı ile değerlendirilir.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.Özel eğitim alanına ilişkin temel kavramları, kuramsal yaklaşımları, ulusal yasal mevzuatı ve özel eğitim kurumlarının yönetim yapısını açıklar.
2.Tipik gelişim gösteren çocukların yanı sıra atipik ve riskli gelişim gösteren (yetersizlikten etkilenmiş veya özel yetenekli) çocukların gelişim özelliklerini ve dönemlerini teorik olarak ayırt eder.
3.Özel gereksinimli çocukların gelişimsel ihtiyaçlarına ve kişilik özelliklerine uygun kapsayıcı eğitim ortamlarının, kuramsal etkinlik stratejilerinin ve eğitici materyal ilkelerinin neler olduğunu bilir.
4.Özel eğitim süreçlerinde karşılaşılabilecek problemleri teorik olarak analiz eder ve bu sorunların çözümünde disiplinler arası ekip çalışmasının önemini kavrar.
5.Özel eğitimde veri toplama, raporlama ve ailelerle çalışma süreçlerinde gözetilmesi gereken toplumsal, bilimsel, mesleki ve etik değerler ile iş sağlığı ve güvenliği süreçleri hakkında bilgi sahibi olur.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Ataman,A. (Ed) (2003), Özel Gereksinimli Çocuklar, Özel Eğitime Giriş,Gündüz Yayıncılık. Diken,.İ.H (2008) Özel Eğitime Gereksinimi Olan Öğrenciler ve Özel Eğitim (Ed. Diken,.İ.H), PegemA Akademi, Ankara. Akçamete, G. (2009) Genel Eğitim Okullarında Özel Gereksinimli Olana Öğrenciler ve Özel Eğitim (Ed.Akçamete, G. ) Kök Yayıncılık, Ankara.
2.Akçin, N. (2003). Özel Eğitim, Ankara: Maya Akademi.
3.MEB (2017) İstatiksel Bilgiler. 25 Temmuz 2025 tarihinde https://sgb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2025_03/19143714_meb_istatist ikleri_orgun_egitim_2023_2024.pdf adresinden erişildi.
4.Gürsel, O. (2013). Özel eğitimde değerlendirme. İ. H. Diken (ed.) Özel eğitime gereksinimi olan öğrenciler ve özel eğitim içinde. Ankara: Pegem Akademi
5.İnanç, B., Ceyhun, A. T., & Özdemir, H. D. (2025). Özel Gereksinimli Kardeşe Sahip Olan Bireylerde Duygusal Yük, Psikolojik Sağlamlık ve Depresyon Düzeylerinin İncelenmesi. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(45), 339-362. https://doi.org/10.35675/befdergi.1504335
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Özel Eğitimde Temel Kavramlar: Özel eğitimin tanımı, temel ilkeleri, tarihsel gelişimi ve yasal dayanakları.
2. Hafta - Teorik
Özel Eğitimde Değerlendirme: Eğitsel tanılama, değerlendirme süreçleri ve Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı (BEP) kavramı.
3. Hafta - Teorik
Kapsayıcı Eğitim: Kapsayıcı eğitimin felsefesi, dünyadaki ve Türkiye'deki gelişimi, kapsayıcı okul ve sınıf ortamları.
4. Hafta - Teorik
Zihin Yetersizliği Olan Öğrenciler: Tanımı, sınıflandırılması, yaygınlığı, nedenleri, gelişimsel özellikleri ve eğitim yaklaşımları.
5. Hafta - Teorik
Otizm Spektrum Bozukluğu Gösteren Öğrenciler: Tanımı, nedenleri, erken belirtileri, gelişimsel özellikleri ve kuramsal eğitim modelleri.
6. Hafta - Teorik
Öğrenme Güçlüğü Olan Öğrenciler: Özgül öğrenme güçlüğünün tanımı, alt tipleri (disleksi vb.), nedenleri ve akademik özellikleri.
7. Hafta - Teorik
Dil ve Konuşma Bozukluğu Olan Öğrenciler: Dil ve konuşma bileşenleri, bozukluk türleri, nedenleri ve iletişimsel özellikleri.
8. Hafta - Teorik
ARA SINAV ve İşitme Yetersizliği Olan Öğrenciler: İşitme anatomisi, yetersizliğin tanımı, dereceleri, nedenleri, dil ve bilişsel gelişim özellikleri.
9. Hafta - Teorik
Duygu ve Davranış Bozukluğu Olan Çocuklar: Tanımı, sınıflandırılması (içeyönelim/dışayönelim bozuklukları), nedenleri ve özellikleri.
10. Hafta - Teorik
Fiziksel Yetersizliği ve Süreğen Hastalığı Olan Öğrenciler: Serebral palsi, spina bifida vb. durumlar ile süreğen hastalıkların çocuk üzerindeki etkileri.
11. Hafta - Teorik
Görme Yetersizliği Olan Öğrenciler: Görme engelinin tanımı, nedenleri, dereceleri, eğitsel sınıflama, oryantasyon ve bağımsız hareket kavramları.
12. Hafta - Teorik
Çoklu Yetersizliği Olan Öğrenciler: Birden fazla yetersizliğin bir arada bulunma durumları, tanımsal çerçeve ve gelişimsel sınırlılıklar.
13. Hafta - Teorik
Özel Yetenekli Öğrenciler: Özel yeteneğin tanımı, kuramsal modeller (Renzulli vb.), tanılaması, gelişim özellikleri ve eğitim modelleri.
14. Hafta - Teorik
Özel Eğitimde Aile ve Özellikleri: Özel gereksinimli çocuğa sahip ailelerin özellikleri, geçirdikleri psikolojik aşamalar ve aile iş birliği modelleri.
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Sunum1%5
Ödev1%5
Ara Sınav (Vize)1%30
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders141242
Ödev140114
Sunum14007
Ara Sınav1415
Dönem Sonu Sınavı1617
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)75
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
OÇ-1
5
2
3
2
3
3
4
3
5
3
OÇ-2
5
4
3
3
2
5
4
3
4
3
OÇ-3
4
5
3
4
3
5
4
4
4
3
OÇ-4
3
3
4
5
3
5
5
4
4
3
OÇ-5
3
3
4
4
4
4
5
5
4
4
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026