Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Okula Uyum ve Erken Okuryazarlık Eğitimi
Ders Kodu: ÇGP217
Ders Türü: Seçmeli
Ders Grubu: Önlisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 2
Uyg.: 0
Kredi: 2
Laboratuvar: 0
AKTS: 2
Amaç

Öğrencilere çocukların okul öncesi ve ilkokula başlama süreçlerindeki uyum, oryantasyon ve hazır bulunuşluk boyutlarını aktarmak; erken okuryazarlık bileşenlerini, yaklaşımlarını ve okuma-yazmaya hazırlık çalışmalarını uygulamalı olarak tanıtarak, aile katılımı ve özgün program tasarımları üzerinden çocukları ilkokula hazırlama yeterliği kazandırmaktır.

Özet İçerik

Okul öncesi ve ilkokula başlama, oryantasyon modelleri ve okula uyum süreçleri; ilkokula hazır bulunuşluk unsurları; erken okuryazarlık bileşenleri (yazı farkındalığı, sesbilgisel farkındalık, harf bilgisi, kelime dağarcığı); ilk okuma-yazma öğretim yöntemleri ve okuma-yazmaya hazırlık çalışmaları; dijital okuryazarlık, aile okuryazarlığı ve okuma sevgisi geliştirme programları; Türkiye Maarif Modeli ilkokul geçiş entegrasyonu.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.Okul öncesi ve ilkokula başlama dönemindeki çocukların uyum, oryantasyon ve hazır bulunuşluk süreçlerini, bu süreçleri etkileyen paydaş rollerini açıklar.
2.Erken okuryazarlığın bileşenlerini (yazı farkındalığı, sesbilgisel farkındalık, kelime dağarcığı) kuramsal ve pratik boyutlarıyla analiz eder.
3.İlkokulda kullanılan ilk okuma-yazma yöntemlerini dikkate alarak okul öncesi döneme uygun çizgi, algı, görsel ve işitsel okuma-yazmaya hazırlık etkinlikleri tasarlar.
4.Ev ortamında çocukların dil gelişimini ve okuma sevgisini desteklemek amacıyla etkileşimli kitap okuma tekniklerini içeren aile okuryazarlığı programları geliştirir.
5.Türkiye Maarif Modeli ilkokul geçiş hedeflerine uygun, dijital okuryazarlık araçlarını ve erken müdahale stratejilerini barındıran bütüncül ilkokula hazırlık programları yapılandırır.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Oktay, A. (2010). İlköğretime Hazırlık ve İlköğretim Programları. PEGEM
2.Polat, Ö. (2006). Okul öncesinde ilköğretime hazırlık. Morpa Yayınları.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Okul Öncesi Eğitime Başlama ve Uyum Süreçleri: Okula Uyumun Tanımı, Önemi, Çocuğun Gelişimsel Tepkileri ve Oryantasyon Programları.
2. Hafta - Teorik
Okula Uyumda Paydaş İlişkileri: Uyum Sürecinde Akran İlişkilerinin Rolü, Öğretmen Yaklaşımları ve Okul-Aile İş Birliği Stratejileri.
3. Hafta - Teorik
İlkokula Hazır Bulunuşluk ve Uyum: Hazır Bulunuşluğun Boyutları (Fiziksel, Bilişsel, Sosyal-Duygusal, Dil) ve Okul Olgunluğu Ölçekleri.
4. Hafta - Teorik
Erken Okuryazarlık Eğitimi: Tanımı, Tarihsel Gelişimi, Erken Okuryazarlığın Geleneksel Okuma-Yazmadan Farkları ve Önemi.
5. Hafta - Teorik
Erken Okuryazarlık Bileşenleri I: Alıcı ve İfade Edici Dil Becerileri, Kelime Dağarcığı ve Sözlü Dil Gelişiminin Rolü.
6. Hafta - Teorik
Erken Okuryazarlık Bileşenleri II: Yazı Farkındalığı (Kitap Yapısı, Yazının Yönü) ve Harf Bilgisi/Alfabetik İlke.
7. Hafta - Teorik
Erken Okuryazarlık Bileşenleri III: Sesbilgisel (Fonolojik) Farkındalık (Kafiye Algısı, Heceleme, Sesteki Değişimleri Fark Etme).
8. Hafta - Teorik
Erken Okuryazarlıkla İlgili Yaklaşımlar: Filogenetik Yaklaşım, Filizlenen Okuryazarlık (Emergent Literacy) ve Sosyal Yapılandırmacı Yaklaşımlar
9. Hafta - Teorik
İlkokulda Uygulanan İlk Okuma-Yazma Öğretim Yöntemleri: Ses Temelli Cümle Yöntemi ve Diğer Yöntemlerin Erken Okuryazarlıkla İlişkisi.
10. Hafta - Teorik
Okuma-Yazmaya Hazırlık Çalışmaları: Görsel ve İşitsel Algı Çalışmaları, Çizgi Çalışmaları, Dikkat ve Hafıza Egzersizleri.
11. Hafta - Teorik
Dijital Okuryazarlık ve Erken Çocukluk: E-Kitaplar, İnteraktif Dil Uygulamaları ve Multimedya Araçlarının Dil Gelişimine Etkileri.
12. Hafta - Teorik
Erken Okuryazarlıkta Risk Faktörleri ve Erken Müdahale: Öğrenme Güçlüğü (Disleksi vb.) Erken Belirtileri ve Destekleyici Teknikler.
13. Hafta - Teorik
Aile Okuryazarlığı Programları: Ev Ortamının Düzenlenmesi, Etkileşimli Kitap Okuma (Dialogic Reading) Teknikleri ve Aile Katılım Çalışmaları.
14. Hafta - Teorik
Türkiye Maarif Modeli Kapsamında İlkokula Hazırlık: İlkokul 1. Sınıf Türkçe Öğretim Programı Entegrasyonu ve Okuma Sevgisi Geliştirme Programları Tasarımı
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Kısa Sınav (Quiz)1%5
Sözlü Sınav1%5
Ara Sınav (Vize)1%30
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders140228
Bireysel Çalışma25214
Kısa Sınav1112
Ara Sınav1213
Dönem Sonu Sınavı1213
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)50
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
OÇ-1
5
4
4
4
3
5
5
4
4
4
OÇ-2
5
4
3
3
2
5
5
4
3
3
OÇ-3
4
5
3
4
3
5
5
4
3
4
OÇ-4
4
5
4
5
3
5
5
5
3
4
OÇ-5
4
5
4
4
4
5
5
5
4
5
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026