Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Türk Dili II
Ders Kodu: TD102
Ders Türü: Zorunlu
Ders Grubu: Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 2
Uyg.: 0
Kredi: 2
Laboratuvar: 0
AKTS: 2
Amaç

Bu dersin amacı; öğrencilere, anlama ve ifade etmeyle ilgili temel beceriler kazandırmak, edebi metinleri okuma ve çözümleme pratiği sağlamak, proje yazmak ya da sunu hazırlamada yararlı olacak kompozisyon yöntemlerini öğretmektir; dil-düşünce bağlantısı açısından yazılı ve sözlü anlatım vasıtası olarak Türkçeyi doğru ve güzel kullanabilme yeteneği kazanılmasını sağlamaktır.

Özet İçerik

Türkçenin kök ve ek özelliklerinin okunan metinler üzerinde tahlil edilmesi, yazım ve noktalama kurallarının yazılı anlatımda etkin bir şekilde kullanılabilmesi, kompozisyon kavramı ve kompozisyon yazma ilkelerinin betimlenmesi, sözcüklerin cümledeki anlamlarına, görevlerine ve konumlarına göre belirli tür adlarıyla sınıflandırılması , anlatım birimi olarak cümlelerin öge, anlam ve yapılarının kavranması, sözlü anlatım türleri ve özelliklerinin belirlenmesi , sözcük ve cümle düzeyinde anlatım bozukluklarının belirlenmesi ve yazılı anlatım türleri ve özelliklerinin kavranması.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.Anlatım birimi olarak sözcüklerin kök ve eklerini ayırabilme becerisi kazandırma
2.Yazılı anlatımda yazım kurallarını ve noktalama işaretlerini doğru kullanma becerisi kazandırma
3.Kompozisyonla ilgili genel bilgiler, kompozisyon yazmada kullanılacak planı uygulama becerisi kazandırma
4.Sözlü ve yazılı anlatımda kelime ve kelime gruplarını etkin bir şekilde kullanma becerisi kazandırma
5.Türkçe cümlelerde doğru söz diziminin önemini kavratabilme
6.Edebi metin ve kitaplardan seçilmiş cümle ve parçaları çözümleme yöntemlerini uygulama becerisi kazandırma
7.Öğrencilere yazılı ve sözlü anlatım aracı olarak Türkçeyi doğru ve güzel kullanabilme yeteneği kazandırabilme
8.Sözlü ve yazılı anlatım türlerinin belirleyici özelliklerini öğrenme, türlerin benzer ve farklı yönlerini ayırt edebilme
9.Türkçenin dünyanın sayılı büyük dillerinden biri olduğunu ve bu dille büyük eserler verildiğini örnekleriyle kavratabilme
10.Öğrenme sürecinde öğrenciye sorumluluklar vererek eğitim sürecine aktif bir şekilde katılmasını sağlayabilme
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Prof. Dr. Metin Ekici, Doç. Dr. Ayşe İlker, Türk Dili (Yazılı ve Sözlü Anlatım, Lisans Yayıncılık, İstanbul 2009.
2.Süer Eker, Çağdaş Türk Dili, Grafiker Yayınları, İstanbul, 2006
3.Prof. Dr. Muharrem Ergin, Türk Dil Bilgisi, Bayrak Yayınları, İstanbul, 2006
4.Yazım Kılavuzu TDK Yayınları, Ankara 2008.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Türkçe Sözcüklerde Kök ve Ekler: Kelimenin tanımı, kök ve ek kavramı, yapım ve çekim ekleri, nitelik ve işlev bakımından kelime türleri.
2. Hafta - Teorik
Yazım Kuralları: Bazı ek ve edatların yazılışı. Özel adların, sayıların, alıntı kelimelerin yazılışı. Büyük ve küçük harflerin kullanıldığı yerler.
3. Hafta - Teorik
Noktalama işaretleri: Noktalama işaretlerinin kullanımı ve önemi. Noktalama işaretleri üzerine uygulama soruları.
4. Hafta - Teorik
Kompozisyon Bilgileri (Kompozisyon Kavramı, Kompozisyon Yazma): Yazılı ve Sözlü Kompozisyon. Yazılı anlatımda plan nasıl yapılmalı? Konularına göre paragraf çeşitleri, Paragrafta anlatım türleri, Düşünceyi geliştirme yolları.
5. Hafta - Teorik
Sözcük Türleri I (İsim, Sıfat, Zamir, Zarf): Yapı bakımından sözcükler, adlar ve çeşitleri, sıfatlar ve çeşitleri, zarflar ve çeşitleri, zamirler ve çeşitleri.
6. Hafta - Teorik
Sözcük Türleri II (Edat, Bağlaç, Ünlem, Fiil): Tür bakımından sözcükler, edatlar ve çeşitleri, bağlaçlar ve çeşitleri, ünlemler, fiiller ve çeşitleri.
7. Hafta - Teorik
Söz Dizimi I (Cümlenin Öğeleri) Cümlenin tanımı; Cümlenin kuruluşunda yer alan kelime grupları, Cümlenin Öğeleri, Yapı, anlam, öğe dizilişi gibi özellikleri bakımından cümle çeşitleri, Cümle tahlil uygulamaları.
8. Hafta - Teorik
Söz Dizimi II (Cümle Türleri): Yükleminin Yerine Göre Cümleler, Yüklemin Türlerine Göre Cümleler, Anlamlarına Göre Cümleler, Yapılarına Göre Cümleler, Cümle Kurarken Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar.
9. Hafta - Teorik
Sözlü Anlatım Türleri I: Konferans, açık oturum, panel, forum, sempozyum, kongre, mülakat, münazara, seminer, brifing, müzakere, söylev.
10. Hafta - Teorik
Sözlü Anlatım Türleri II: Sözlü anlatım türleriyle ilgili soru çözümü.
11. Hafta - Teorik
Anlatım Bozuklukları I. Anlama Dayalı Bozukluklar: Gereksiz sözcük kullanımı, anlam bulanıklığı, anlamca çelişen sözcüklerin kullanılması, sözcüğün yanlış anlamda kullanılması, sözcüklerin birbiriyle karıştırılması, atasözü ve deyimlerin yanlış kullanılması, mantık hataları.
12. Hafta - Teorik
Anlatım Bozuklukları II. Yapıya Dayalı Bozukluklar: Özneyle ilgili anlatım bozuklukları, yüklemle ilgili anlatım bozuklukları, tümleçle ilgili anlatım bozuklukları, tamlama yanlışlarından kaynaklanan anlatım bozuklukları, eklerle ilgili anlatım bozuklukları, çözümlü örnekler.
13. Hafta - Teorik
Yazılı anlatım türleri-I: Deneme, fıkra, makale, hatıra, günlük, biyografi, mektup, dilekçe, tutanak, bildiri, seminer, tez, rapor, öz geçmiş, sohbet, röportaj, gezi yazısı, eleştiri, tiyatro, hikâye, roman, şiir türleri.
14. Hafta - Teorik
Yazılı anlatım türleri-II: Yazılı Anlatım Türleriyle İlgili Soru Çözümü.
15. Hafta - Teorik
Yıl sonu sınavı
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%100
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders140228
Ödev1617
Bireysel Çalışma2228
Dönem Sonu Sınavı1617
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)50
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
PÇ-11
PÇ-12
PÇ-13
PÇ-14
PÇ-15
PÇ-16
PÇ-17
OÇ-1
1
OÇ-2
1
OÇ-3
1
OÇ-4
1
OÇ-5
1
OÇ-6
1
OÇ-7
1
OÇ-8
1
OÇ-9
OÇ-10
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026