Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Eleştirel Görsel Kuramlar
Ders Kodu: GİT329
Ders Türü: Zorunlu
Ders Grubu: Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 3
Uyg.: 0
Kredi: 3
Laboratuvar: 0
AKTS: 3
Amaç

Bu dersin amacı, öğrencilerin görsel kültür, ideoloji, temsil, kültür endüstrisi, gösteri toplumu, gözetim, toplumsal cinsiyet, simülasyon, temsil politikaları ve posthümanizm gibi eleştirel kuram alanlarının temel kavramlarını görsel iletişim tasarımı bağlamında tartışabilmelerini sağlamaktır. Ders, öğrencilerin görsel medya ürünlerini, reklamları, dijital platformları, sosyal medya imgelerini, sanal mekânları ve sentetik medya pratiklerini kültürel, ideolojik, etik ve estetik boyutlarıyla analiz etmelerini hedefler. Bu yönüyle ders; görsel iletişim tasarımı kültürü, kuramsal altyapı, görsel okuryazarlık, tasarım araştırması/eleştirisi, etik farkındalık ve disiplinlerarası düşünme becerilerine katkı sağlar.

Özet İçerik

Eleştirel Görsel Kuramlar dersi, görsel kültürün tarihsel ve kuramsal temellerini; Benjamin, Adorno ve Horkheimer, Marcuse, Barthes, Debord, Foucault, Berger, Mulvey, Sontag, Baudrillard, Stuart Hall, Bauman ve posthümanist düşünürler üzerinden inceler. Ders; reklam, sosyal medya, fotoğraf, dijital platformlar, sanal mekânlar, sentetik medya ve üretken yapay zekâ gibi güncel görsel kültür alanlarını eleştirel kuramlar bağlamında çözümlemeye odaklanır.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.Görsel kültür, ideoloji, temsil, kültür endüstrisi, gösteri toplumu, gözetim, simülasyon ve posthümanizm gibi eleştirel görsel kuram kavramlarını tanımlar.
2.Eleştirel kuramcıların görsel kültür ve tasarım alanına ilişkin temel yaklaşımlarını karşılaştırır.
3.Reklam, sosyal medya, fotoğraf, dijital platform, sanal mekân ve sentetik medya örneklerini eleştirel görsel kuramlar bağlamında analiz eder.
4.Görsel temsilleri iktidar, ideoloji, toplumsal cinsiyet, gözetim, tüketim kültürü ve etik boyutlarıyla değerlendirir.
5.Seçtiği bir görsel kültür veya tasarım örneğini akademik ölçütlere uygun biçimde raporlar ve sunar.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Walter Benjamin - Teknik Yeniden Üretim Çağında Sanat Yapıtı
2.Theodor W. Adorno & Max Horkheimer - Aydınlanmanın Diyalektiği
3.Herbert Marcuse - Tek Boyutlu İnsan
4.Roland Barthes - Mitolojiler
5.Guy Debord - Gösteri Toplumu
6.Michel Foucault - Hapishanenin Doğuşu
7.John Berger - Görme Biçimleri
8.Laura Mulvey - Visual Pleasure and Narrative Cinema
9.Susan Sontag - Fotoğraf Üzerine; Başkalarının Acısına Bakmak
10.Jean Baudrillard - Simülakrlar ve Simülasyon
11.Stuart Hall - Representation: Cultural Representations and Signifying Practices
12.Zygmunt Bauman - Akışkan Modernite
13.Rosi Braidotti - İnsan Sonrası
14.Donna Haraway - Siborg Manifestosu
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Görsel Kültürün Temelleri ve İdeoloji: Temsil politikaları, imgenin toplumsal inşası ve eleştirel bakış.
2. Hafta - Teorik
Teknik Yeniden Üretim Çağında Sanat ve Tasarım Kültürü: Walter Benjamin bağlamında dijital kopyalar ve auranın yitimi.
3. Hafta - Teorik
Kültür Endüstrisi Olarak Tasarım: Adorno ve Horkheimer bağlamında standartlaşan görsel estetik ve dijital platformların tüketim kültürü.
4. Hafta - Teorik
Tüketim Kültürü ve Estetik Aynılaşma: Herbert Marcuse bağlamında sosyal medya filtreleri ve tek boyutlu dijital kimlikler.
5. Hafta - Teorik
Gündelik Hayatın Mitleri ve Reklam Kültürü: Roland Barthes bağlamında markalar, logolar ve tüketim nesnelerinin göstergebilimsel boyutu.
6. Hafta - Teorik
Gösteri Toplumu ve Görünürlük Kültürü: Guy Debord bağlamında şöhret, dikkat ekonomisi ve yaşananın görsel temsile dönüşmesi.
7. Hafta - Teorik
Gözetim Kültürü ve Dijital Panoptikon: Michel Foucault bağlamında veri gözetimi, arayüz tasarımlarında yönlendirme ve iktidar.
8. Hafta - Teorik
Ara Sınav (Vize) Haftası: Seçilen bir tasarımın veya görsel medya ürününün kültürel ve kuramsal analizi.
9. Hafta - Teorik
Görme Biçimleri ve Toplumsal Cinsiyet Kültürü: John Berger ve Laura Mulvey bağlamında sanatta ve medyada eril bakış.
10. Hafta - Teorik
Kriz, İmaj ve Fotoğraf Kültürü: Susan Sontag bağlamında krizlerin görselleştirilmesi ve görsel duyarsızlaşma.
11. Hafta - Teorik
Simülasyon Kültürü ve Hipergerçeklik: Jean Baudrillard bağlamında kopyanın aslı yerine geçmesi ve metaverse/sanal mekân tasarımları.
12. Hafta - Teorik
Temsil Politikaları ve Görsel Hegemonya: Stuart Hall bağlamında egemen görsel kodlar ve medya metinlerinde izleyici okumaları.
13. Hafta - Teorik
Akışkan Modernitede Hızlı Tüketim Kültürü: Zygmunt Bauman bağlamında kullan-at dijital içerikler ve kalıcılığın yitimi.
14. Hafta - Teorik
Posthümanizm ve Geleceğin Tasarım Kültürü: Sentetik medya, üretken yapay zekâ ve yeni görsel etik.
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Ödev1%15
Kısa Sınav (Quiz)1%10
Ara Sınav (Vize)1%15
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders141356
Ödev1415
Sunum1415
Kısa Sınav1314
Dönem Sonu Sınavı1415
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)75
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
PÇ-11
PÇ-12
PÇ-13
PÇ-14
PÇ-15
OÇ-1
4
4
2
1
4
3
2
4
1
1
2
4
2
2
3
OÇ-2
4
4
2
1
4
4
2
4
1
1
2
5
2
3
3
OÇ-3
4
4
3
2
4
5
3
5
2
2
4
5
3
3
4
OÇ-4
4
4
3
1
5
5
5
5
2
2
3
5
3
3
4
OÇ-5
3
3
3
1
3
5
2
4
2
2
2
4
3
4
5
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026