Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Tipografi II
Ders Kodu: GİT222
Ders Türü: Zorunlu
Ders Grubu: Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 1
Uyg.: 2
Kredi: 2
Laboratuvar: 0
AKTS: 5
Amaç

Tipografik form ile anlam arasındaki ilişkiyi kavramsal ve deneysel düzeyde sorgulamak; modernizm, postmodernizm ve dijital kültür bağlamında tipografinin tarihsel dönüşümünü izlemek; yazı karakterini yalnızca bir iletişim aracı olarak değil, görsel ve kinetik bir ifade biçimi olarak kullanabilmek.

Özet İçerik

Bu dersin içeriği, öğrencileri tipografinin kavramsal, deneysel ve dijital boyutlarıyla tanıştırmayı hedefler. Modernizm öncesinden postmodern döneme uzanan tipografi tarihi, dönemin tasarım anlayışları ve referans isimler üzerinden ele alınır. Yazı karakterinin kimlik, anlam ve atmosfer inşasındaki rolü marka ve sektörel analiz çalışmalarıyla pekiştirilir. Deneysel tipografi, motion tipografi ve variable font gibi güncel üretim biçimleri uygulamalı projelerle deneyimlenir.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.Modernizm, postmodernizm ve dijital kültür bağlamında tipografinin tarihsel dönüşümünü açıklar; dönemin tasarım anlayışlarını ve referans isimleri biçimsel örnekler üzerinden analiz eder.
2.Tipografik formu kavramsal ve deneysel bir ifade biçimi olarak kullanır; harf, boşluk, doku ve ölçek kararlarıyla anlam üretir.
3.Editoryal tasarım, poster ve sosyal medya içeriği gibi farklı mecralarda tipografik hiyerarşi, ızgara sistemi ve görsel tutarlılık ilkelerini uygular.
4.Tipografi temelli bir marka kimliği sistemi oluşturur; logo, still frame, hareketli içerik ve editoryal metin gibi farklı formatlar arasında tutarlı bir tipografik dil kurar.
5.Tasarım sürecini kavramsal araştırmadan dijital üretime kadar sistematik biçimde yönetir ve ürettiği çalışmaları görsel ve yazılı olarak belgeler.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.The Fundamentals of Typography, Ava Publishing; Second Edition edition (September 1, 2011), English, ISBN-10: 294041176X
2.Letterforms: Bawdy, Bad and Beautiful: The Evolution of Hand-Drawn, Humorous, Vernacular, and Experimental Type, Watson-Guptill (June 15, 2000), English, ISBN-10: 0823004643
3.Lupton, E. (2010). Thinking with Type: A Critical Guide for Designers, Writers, Editors, and Students. Princeton Architectural Press.
4.Bringhurst, R. (2004). The Elements of Typographic Style. Hartley & Marks Publishers.
5.Tschichold, J. (1928/1995). The New Typography. University of California Press.
6.Kane, J. (2011). A Type Primer. Laurence King Publishing.
7.Jury, D. (2006). What is Typography? Rotovision.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Derse giriş: tipografi bir düşünme biçimidir — teknoloji, kültür ve estetik üçgeni; Tipografi I'den Tipografi II'ye: temel bilgiden kavramsal ve deneysel üretime geçiş; dönem planı ve projeler
2. Hafta - Teorik & Uygulama
Sanayi devrimi ve tipografi: kitap sayfasından sokağa, yeni mecralar ve display tipografinin yükselişi, sans-serifin doğuşu; uygulama ödevi: sanayi devrimi dönemi display tipografi estetiğini güncel bir bağlamda yorumlayan, konusu öğrenci tarafından belirlenen bir afiş tasarımı
3. Hafta - Teorik & Uygulama
Modernist tipografi: Bauhaus, Jan Tschichold ve Neue Typographie; form-fonksiyon ilişkisi, asimetrik düzen, grid mantığı ve sans-serifin modernizmdeki yükselişi; uygulama ödevi: öğrenci tarafından seçilen bir metin — haber, şiir veya alıntı — modernist tipografi ilkeleri doğrultusunda tipografik olarak düzenlenir
4. Hafta - Teorik & Uygulama
İsviçre Uluslararası Stili: Josef Müller-Brockmann, matematiksel grid sistemi, nesnel tipografi ve evrensellik iddiası; uygulama ödevi: öğrenci tarafından seçilen bir bilgi seti — şehir verisi, etkinlik programı, istatistik vb. — İsviçre Stili grid mantığı ve tipografik ilkeler doğrultusunda görselleştirilir
5. Hafta - Teorik & Uygulama
Postmodern tipografi: dekonstruksiyon, David Carson ve Ray Gun dergisi; okunurluğun kırılması, form ile anlam arasındaki gerilim; uygulama ödevi: 3. haftada modernist ilkelerle düzenlenen metnin postmodern bir yaklaşımla — okunurluğu kıran, hiyerarşiyi bozan, formu anlama dönüştüren — yeniden tasarlanması
6. Hafta - Teorik & Uygulama
Dijital tipografi: statik kağıttan dinamik ekranlara paradigma değişimi; variable fonts, responsive tipografi ve ekran okunurluğu; dark mode ve optik denge; Proje I brief: tipografik öz portre — öğrencinin kendini yalnızca tipografik unsurlar, harf ve kelimeler aracılığıyla ifade ettiği dijital bir çalışma
7. Hafta - Teorik & Uygulama
Kavramsal ve deneysel tipografi: harf yalnızca bir bilgi taşıyıcısı değildir — biçim, ritim ve yapı olarak tipografi; büyük ölçekli başlıklar, farklı yazı ağırlıkları ve harf arası boşluklara müdahale aracılığıyla görsel kompozisyon oluşturma; Proje I: tipografik öz portrede yazı karakteri, ölçek, hiyerarşi ve boşluk kararları
8. Hafta - Teorik & Uygulama
Tipografi ve duygu: yazı karakterlerinin psikolojik algısı ve duygusal tepkiler; yazı karakteri seçiminin izleyicide yarattığı his ve çağrışımlar; Proje I teslim + Yazılı Test Vize Sınavı (sanayi devrimi, modernizm, İsviçre Stili, postmodernizm, dijital ve kavramsal tipografi)
9. Hafta - Teorik & Uygulama
Tipografi ve doku: harf formlarının bir araya gelerek oluşturduğu yüzey dokusu ve tipografik leke; negatif alan ve boşluğun tipografik kompozisyondaki işlevi; Proje II brief: editoryal tasarım — öğrenci tarafından seçilen bir metin ve mecranın tipografi temelli çok sayfalı düzenlenmesi
10. Hafta - Teorik & Uygulama
Sinema jeneriği tasarımı: tipografi, hareket ve atmosfer; Saul Bass'tan Kyle Cooper'a jenerik tasarımının evrimi; tipografinin zaman ve anlatıyla buluşması; Proje II: editoryal tasarımda ızgara sistemi, tipografik hiyerarşi ve çok sayfalı düzen kararları
11. Hafta - Teorik & Uygulama
Tipografi ve zaman: statik formdan dinamik forma geçiş, motion tipografi ve kinetik tipografinin tarihsel ve kavramsal arka planı; animasyonun tipografik anlatıya katkısı; Proje II teslim
12. Hafta - Teorik & Uygulama
Tipografi ve marka kimliği: tipografi temelli logo tasarımı, wordmark ve logotype; yazı karakteri seçiminin marka kişiliğine ve kimliğine katkısı; tutarlı bir tipografik sistem oluşturma; Final Projesi brief: hayali bir marka için tipografi temelli logo ve sosyal medya içerik seti tasarımı
13. Hafta - Teorik & Uygulama
Sosyal medya tipografisi: platform formatları ve tipografik kararlar, farklı mecralarda tipografik tutarlılık; hareketli içerikte zamanlama, ritim ve tipografik anlatı; Final Projesi: marka logosu, still frame, hareketli içerik ve editoryal metin içeren gönderinin tasarım kararları
14. Hafta - Teorik & Uygulama
Uygulama / Theoretical + PracticeTipografik sistem ve tutarlılık: farklı format ve mecralarda tipografik dilin korunması; mikrotipografi ve detay kararları; Final Projesi: hayali marka sosyal medya içerik setinin dijital ortamda son üretimi
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Derse Katılım (Performans)1%5
Ödev4%15
Ara Sınav (Vize)1%20
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders141128
Uygulamalı Ders141242
Ödev47132
Ara Sınav1819
Dönem Sonu Sınavı113114
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)125
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
PÇ-11
PÇ-12
PÇ-13
PÇ-14
PÇ-15
OÇ-1
5
5
4
3
4
4
2
4
2
2
3
3
3
2
3
OÇ-2
4
4
5
3
3
4
2
5
3
3
3
4
3
3
3
OÇ-3
3
4
5
3
3
2
2
4
3
4
5
4
4
4
3
OÇ-4
3
4
4
4
3
3
3
4
4
4
4
4
5
3
3
OÇ-5
2
3
4
4
3
3
2
3
4
5
3
3
3
4
5
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026