Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Besin Alerji ve Duyarlılığında Beslenme
Ders Kodu: BDB331
Ders Türü: Seçmeli
Ders Grubu: Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 2
Uyg.: 0
Kredi: 2
Laboratuvar: 0
AKTS: 4
Amaç

Besin alerjisi ve besin duyarlılığı kavramlarını, sınıflandırmasını, immünolojik ve immünolojik olmayan mekanizmalarını, tanı sürecinde kullanılan temel yaklaşımları ve sık görülen sorumlu besinleri açıklamak; bireylerin beslenme durumunu ve besin ögesi yetersizliği risklerini değerlendirerek kanıta dayalı, güvenli ve bireye özgü beslenme tedavisi planlama becerisi kazandırmaktır.

Özet İçerik

Besin alerjisi, besin duyarlılığı ve besin intoleranslarının tanımı ve sınıflandırılması; IgE aracılı, IgE aracılı olmayan ve karma mekanizmalar; sık görülen alerjen besinler ve çapraz reaksiyonlar; tanı sürecinde kullanılan testlerin yorumlanması; eliminasyon diyetleri, besin etiket okuma, kontaminasyon riskleri, besin ögesi yetersizliklerinin önlenmesi, çocuk ve yetişkinlerde tıbbi beslenme tedavisi, korunma yaklaşımları, güncel literatür değerlendirme ve vaka temelli diyet planlama.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.Besin alerjisi, besin duyarlılığı ve besin intoleransı kavramlarını tanımlar; IgE aracılı, IgE aracılı olmayan ve karma reaksiyonları sınıflandırır.
2.Besin alerjisi ve duyarlılığının temel mekanizmalarını, risk faktörlerini, sık görülen alerjenleri ve çapraz reaksiyonları açıklar.
3.Besin alerjisinin değerlendirilmesinde kullanılan öykü, eliminasyon-deneme yaklaşımları, deri prik testi, spesifik IgE ve oral besin yükleme testi gibi yöntemleri yorumlar.
4.Eliminasyon diyetlerinin beslenme yeterliliği üzerindeki etkilerini değerlendirir; enerji, makro ve mikro besin ögesi yetersizliği risklerini belirler.
5.Besin alerjisi ve duyarlılığı olan bireyler için yaş, klinik durum, alerjen türü ve bireysel gereksinimler doğrultusunda kanıta dayalı beslenme tedavisi planlar.
6.Besin alerjisi ve duyarlılığına ilişkin güncel bilimsel yayınları tarar, eleştirel olarak değerlendirir ve vaka temelli beslenme çözüm önerileri geliştirir.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Sicherer SH, Sampson HA. Food Allergy: A review and update on epidemiology, pathogenesis, diagnosis, prevention, and management. / Food allergy review and current overview.
2.European Academy of Allergy and Clinical Immunology (EAACI). Food allergy and anaphylaxis guidelines and related position papers. / EAACI guidelines and position papers on food allergy and anaphylaxis.
3.National Institute of Allergy and Infectious Diseases (NIAID). Guidelines for the Diagnosis and Management of Food Allergy. / NIAID food allergy diagnosis and management guideline.
4.World Allergy Organization (WAO). Food allergy and anaphylaxis resources. / WAO resources on food allergy and anaphylaxis.
5.ESPGHAN position papers on food allergy, cow’s milk allergy, infant feeding, and pediatric nutrition. / ESPGHAN position papers on pediatric food allergy and nutrition.
6.Güncel sistematik derlemeler ve klinik rehberler. /
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Genel giriş: besin alerjisi, duyarlılığı ve intoleransın toplum sağlığı ve klinik beslenme açısından önemi
2. Hafta - Teorik
Tanım ve sınıflandırma: IgE aracılı, IgE aracılı olmayan, karma reaksiyonlar ve besin intoleransları
3. Hafta - Teorik
Besin alerjisinin immünolojik mekanizmaları, bağırsak bariyeri, mikrobiyota ve risk faktörleri
4. Hafta - Teorik
Sık görülen alerjenler ve çapraz reaksiyonlar: süt, yumurta, buğday, soya, yer fıstığı, sert kabuklu yemişler, balık, kabuklu deniz ürünleri ve susam
5. Hafta - Teorik
Tanı sürecinde kullanılan yaklaşımlar: beslenme öyküsü, eliminasyon-deneme, deri prik testi, spesifik IgE ve oral besin yükleme testi
6. Hafta - Teorik
Süt, yumurta, buğday/gluten ve soya ilişkili alerji-duyarlılık durumlarında beslenme yönetimi
7. Hafta - Teorik
Sert kabuklu yemişler, yer fıstığı, balık, kabuklu deniz ürünleri ve diğer alerjenlerde beslenme yönetimi;
8. Hafta - Teorik
Bebek ve çocuklarda besin alerjisi: anne sütü, tamamlayıcı beslenme, hidrolize formülalar ve korunma yaklaşımları, ara sınav
9. Hafta - Teorik
Besin intoleransları ve duyarlılıkları: laktoz intoleransı, histamin duyarlılığı, FODMAP ilişkili semptomlar ve katkı maddeleri, sınav sorularının tartışılması
10. Hafta - Teorik
Eliminasyon diyetlerinde beslenme yeterliliği, etiket okuma, çapraz bulaşma ve besin güvenliği
11. Hafta - Teorik
Besin alerjisinden korunma, tolerans gelişimi, oral immünoterapiye genel bakış ve hasta/aile eğitimi
12. Hafta - Teorik
Eliminasyon diyeti, yeniden besine başlama ve bireyselleştirilmiş tıbbi beslenme tedavisi planlama
13. Hafta - Teorik
Güncel makale sunumu ve kanıt düzeyinin eleştirel değerlendirilmesi
14. Hafta - Teorik
Vaka temelli diyet planlama, multidisipliner tartışma ve genel değerlendirme
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Ödev2%10
Ara Sınav (Vize)1%30
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders143270
Ödev24110
Ara Sınav110111
Dönem Sonu Sınavı110111
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)102
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
OÇ-1
4
2
3
3
2
1
3
3
2
3
OÇ-2
5
3
3
4
3
2
4
3
3
4
OÇ-3
4
3
3
5
2
3
4
4
4
3
OÇ-4
4
5
4
5
4
2
5
5
4
4
OÇ-5
5
5
5
5
4
2
5
5
5
4
OÇ-6
5
3
3
4
2
2
5
4
5
5
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026