
| Ders Kodu | : BDB101 |
| Ders Türü | : Zorunlu |
| Ders Grubu | : Lisans |
| Eğitim Dili | : Türkçe |
| Staj Durumu | : Yok |
| Teori | : 2 |
| Uyg. | : 0 |
| Kredi | : 2 |
| Laboratuvar | : 0 |
| AKTS | : 2 |
Bu dersin amacı; beslenme ve diyetetik lisans öğrencilerine diyetisyenlik mesleğinin tarihsel gelişimini, uluslararası ve ulusal boyutlarını, mesleki standartlarını ve uygulama alanlarını tanıtmak; aynı zamanda meslek etiğinin temel ilkelerini, etik karar verme süreçlerini ve mesleki sorumluluk bilincini kazandırmaktır
İlk altı haftada diyetisyenlik mesleğinin temelleri ele alınmaktadır. Bu bölümde öğrenciler; diyetisyen-beslenme uzmanının uluslararası (ICDA) ve ulusal (TDD) tanımlarını, mesleğin dünyada ve Türkiye'deki tarihsel gelişim sürecini, mesleki standartları ve yetkinlik çerçevelerini, mesleki kimlik oluşumu ile profesyonel sosyalleşme süreçlerini ve diyetisyenliğin farklı uygulama alanlarını (klinik beslenme, toplum beslenmesi, gıda hizmetleri yönetimi, araştırma ve eğitim) incelemektedir. Geriye kalan zaman diliminde; meslek etiğinin teorik ve uygulamalı boyutları ele alınmaktadır. Bu bölümde öğrenciler; temel etik kavramları ve teorileri (deontoloji, faydacılık, erdem etiği), biyoetik ilkeleri (özerklik, yararlılık, zarar vermeme, adalet), ICDA Uluslararası Etik Kodu ve TDD etik ilkelerini, Jonsen'in Dört Kutu Modeli başta olmak üzere etik karar verme modellerini, klinik uygulamada etik sorunları (yapay beslenme, yaşam sonu bakımı, bilgilendirilmiş onam), toplum beslenmesi ve gıda hizmetlerinde etik meseleleri (çıkar çatışması, gıda pazarlaması, gıda adaleti), mesleki sorumluluk ve Türkiye'deki yasal düzenlemeleri ve sürekli mesleki gelişim (CPD) ile geleceğin diyetisyenliğini kapsamlı biçimde incelemektedir.
| 1. | Diyetisyen-beslenme uzmanının uluslararası (ICDA) ve ulusal (TDD) tanımını, mesleğin tarihsel gelişimini, Türkiye'deki evrimini ve uygulama alanlarını (klinik beslenme, toplum beslenmesi, gıda hizmetleri yönetimi, araştırma, eğitim) açıklayabilir. |
| 2. | ICDA eğitim ve yetkinlik standartlarını, TDD mesleki ilkelerini ve ulusal yasal düzenlemeleri bilir; mesleki kimlik oluşumu ile profesyonel sosyalleşme süreçlerini kavrayarak kendi yetkinlik gelişim sürecini planlayabilir. |
| 3. | Temel etik kavramları, etik teorilerini (deontoloji, faydacılık, erdem etiği) ve biyoetik ilkelerini (özerklik, yararlılık, zarar vermeme, adalet) açıklar; ICDA Uluslararası Etik Kodunu ve TDD mesleki etik ilkelerini yorumlayarak mesleki uygulamalara yansıtabilir. |
| 4. | Klinik beslenme (yapay beslenme, yaşam sonu kararları) ve toplum beslenmesi alanındaki etik ikilemleri tanır; Jonsen'in Dört Kutu Modeli başta olmak üzere sistematik etik karar verme modellerini gerçek vaka senaryolarına uygulayabilir |
| 5. | Diyetisyenlerin mesleki ve yasal sorumluluklarını, hasta/danışan haklarını ve mesleğin Türkiye'deki yasal çerçevesini açıklar; mesleğin icrası sırasında ortaya çıkabilecek hukuki ve etik riskleri değerlendirebilir. |
| 6. | Kanıta dayalı uygulamanın önemini kavrar; diyetisyenlik mesleğinin geleceğine ilişkin eğilimleri ve teknolojinin mesleğe etkisini değerlendirerek bireysel sürekli mesleki gelişim (CPD) planı oluşturabilir. |
| 1. | Tayfur M, Barış O, Baştaş NN. Dünyada ve Türkiye'de Beslenme ve Diyetetik Eğitimi- Öğretimi, Diyetisyenin Meslek Etiği, Hatiboğlu Basım ve Yayım San Tic Ltd Şti, Ankara, 2011 |
| 2. | International Confederation of Dietetic Associations (ICDA). (2014, 2016). International Standards: Definition of Dietitian-Nutritionist, International Education Standard, and International Competency Standards. https://internationaldietetics.org/standards/ |
| 3. | Cleary, M., et al. (2024). Preprofessional identity of nutrition and dietetics students. DOI: 10.1016/j.jneb.2024.06.013 |
| 4. | Bergquist, E., et al. (2025). Integrating systems thinking in nutrition and dietetics education. DOI: 10.1111/jhn.70036 |
| 5. | Zheng, Y., et al. (2026). Professional Ethics in Dietetics: A Global Document Analysis. Journal of human nutrition and dietetics, DOI: 10.1111/jhn.70268 |
| Değerlendirme Türü | Adet | Yüzde |
|---|---|---|
| Ödev | 1 | %10 |
| Kısa Sınav (Quiz) | 1 | %10 |
| Ara Sınav (Vize) | 1 | %20 |
| Dönem Sonu Sınavı (Final) | 1 | %60 |
| Etkinlik | Sayısı | Ön Hazırlık | Süre | Toplam Iş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|---|
| Kuramsal Ders | 14 | 1 | 2 | 42 |
| Ödev | 1 | 1 | 1 | 2 |
| Kısa Sınav | 1 | 1 | 0 | 1 |
| Ara Sınav | 1 | 3 | 1 | 4 |
| Dönem Sonu Sınavı | 1 | 3 | 1 | 4 |
| TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat) | 53 | |||
PÇ-1 | PÇ-2 | PÇ-3 | PÇ-4 | PÇ-5 | PÇ-6 | PÇ-7 | PÇ-8 | PÇ-9 | PÇ-10 | |
OÇ-1 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 | 3 | 3 | 3 | ||
OÇ-2 | 3 | 4 | 3 | 4 | ||||||
OÇ-3 | 3 | 3 | 3 | 5 | 3 | |||||
OÇ-4 | 3 | 4 | 4 | 5 | 3 | |||||
OÇ-5 | 3 | 3 | 3 | 5 | 3 | |||||
OÇ-6 | 4 | 3 | 3 | 5 | ||||||