Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Diyetisyenlik Mesleğine Giriş ve Meslek Etiği
Ders Kodu: BDB101
Ders Türü: Zorunlu
Ders Grubu: Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 2
Uyg.: 0
Kredi: 2
Laboratuvar: 0
AKTS: 2
Amaç

Bu dersin amacı; beslenme ve diyetetik lisans öğrencilerine diyetisyenlik mesleğinin tarihsel gelişimini, uluslararası ve ulusal boyutlarını, mesleki standartlarını ve uygulama alanlarını tanıtmak; aynı zamanda meslek etiğinin temel ilkelerini, etik karar verme süreçlerini ve mesleki sorumluluk bilincini kazandırmaktır

Özet İçerik

İlk altı haftada diyetisyenlik mesleğinin temelleri ele alınmaktadır. Bu bölümde öğrenciler; diyetisyen-beslenme uzmanının uluslararası (ICDA) ve ulusal (TDD) tanımlarını, mesleğin dünyada ve Türkiye'deki tarihsel gelişim sürecini, mesleki standartları ve yetkinlik çerçevelerini, mesleki kimlik oluşumu ile profesyonel sosyalleşme süreçlerini ve diyetisyenliğin farklı uygulama alanlarını (klinik beslenme, toplum beslenmesi, gıda hizmetleri yönetimi, araştırma ve eğitim) incelemektedir. Geriye kalan zaman diliminde; meslek etiğinin teorik ve uygulamalı boyutları ele alınmaktadır. Bu bölümde öğrenciler; temel etik kavramları ve teorileri (deontoloji, faydacılık, erdem etiği), biyoetik ilkeleri (özerklik, yararlılık, zarar vermeme, adalet), ICDA Uluslararası Etik Kodu ve TDD etik ilkelerini, Jonsen'in Dört Kutu Modeli başta olmak üzere etik karar verme modellerini, klinik uygulamada etik sorunları (yapay beslenme, yaşam sonu bakımı, bilgilendirilmiş onam), toplum beslenmesi ve gıda hizmetlerinde etik meseleleri (çıkar çatışması, gıda pazarlaması, gıda adaleti), mesleki sorumluluk ve Türkiye'deki yasal düzenlemeleri ve sürekli mesleki gelişim (CPD) ile geleceğin diyetisyenliğini kapsamlı biçimde incelemektedir.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.Diyetisyen-beslenme uzmanının uluslararası (ICDA) ve ulusal (TDD) tanımını, mesleğin tarihsel gelişimini, Türkiye'deki evrimini ve uygulama alanlarını (klinik beslenme, toplum beslenmesi, gıda hizmetleri yönetimi, araştırma, eğitim) açıklayabilir.
2.ICDA eğitim ve yetkinlik standartlarını, TDD mesleki ilkelerini ve ulusal yasal düzenlemeleri bilir; mesleki kimlik oluşumu ile profesyonel sosyalleşme süreçlerini kavrayarak kendi yetkinlik gelişim sürecini planlayabilir.
3.Temel etik kavramları, etik teorilerini (deontoloji, faydacılık, erdem etiği) ve biyoetik ilkelerini (özerklik, yararlılık, zarar vermeme, adalet) açıklar; ICDA Uluslararası Etik Kodunu ve TDD mesleki etik ilkelerini yorumlayarak mesleki uygulamalara yansıtabilir.
4.Klinik beslenme (yapay beslenme, yaşam sonu kararları) ve toplum beslenmesi alanındaki etik ikilemleri tanır; Jonsen'in Dört Kutu Modeli başta olmak üzere sistematik etik karar verme modellerini gerçek vaka senaryolarına uygulayabilir
5.Diyetisyenlerin mesleki ve yasal sorumluluklarını, hasta/danışan haklarını ve mesleğin Türkiye'deki yasal çerçevesini açıklar; mesleğin icrası sırasında ortaya çıkabilecek hukuki ve etik riskleri değerlendirebilir.
6.Kanıta dayalı uygulamanın önemini kavrar; diyetisyenlik mesleğinin geleceğine ilişkin eğilimleri ve teknolojinin mesleğe etkisini değerlendirerek bireysel sürekli mesleki gelişim (CPD) planı oluşturabilir.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Tayfur M, Barış O, Baştaş NN. Dünyada ve Türkiye'de Beslenme ve Diyetetik Eğitimi- Öğretimi, Diyetisyenin Meslek Etiği, Hatiboğlu Basım ve Yayım San Tic Ltd Şti, Ankara, 2011
2.International Confederation of Dietetic Associations (ICDA). (2014, 2016). International Standards: Definition of Dietitian-Nutritionist, International Education Standard, and International Competency Standards. https://internationaldietetics.org/standards/
3.Cleary, M., et al. (2024). Preprofessional identity of nutrition and dietetics students. DOI: 10.1016/j.jneb.2024.06.013
4.Bergquist, E., et al. (2025). Integrating systems thinking in nutrition and dietetics education. DOI: 10.1111/jhn.70036
5.Zheng, Y., et al. (2026). Professional Ethics in Dietetics: A Global Document Analysis. Journal of human nutrition and dietetics, DOI: 10.1111/jhn.70268
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Diyetisyenlik Mesleğinin Tanımı
2. Hafta - Teorik
Diyetisyenlik Mesleğinin Tarihsel Gelişimi
3. Hafta - Teorik
Uluslararası ve Ulusal Mesleki Standartlar
4. Hafta - Teorik
Diyetisyen Yetkinlikleri ve Eğitim Standartları
5. Hafta - Teorik
Mesleki Kimlik ve Profesyonel Sosyalleşme
6. Hafta - Teorik
Diyetisyenlik Uygulama Alanları
7. Hafta - Teorik
Diyetisyenlik Uygulama Alanları (Ara Sınav)
8. Hafta - Teorik
Meslek Etiğine Giriş ve Temel Kavramlar (Ara Sınav Sorularının Cevaplanması)
9. Hafta - Teorik
Diyetisyenlik Mesleğinde Etik İlkeler
10. Hafta - Teorik
Etik Karar Verme Süreçleri
11. Hafta - Teorik
Klinik Uygulamada Etik Sorunlar
12. Hafta - Teorik
Toplum Beslenmesi ve Beslenme Hizmetlerinde Etik
13. Hafta - Teorik
Mesleki Sorumluluk ve Yasal Düzenlemeler
14. Hafta - Teorik
Geleceğin Diyetisyeni ve Sürekli Mesleki Gelişim
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Ödev1%10
Kısa Sınav (Quiz)1%10
Ara Sınav (Vize)1%20
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders141242
Ödev1112
Kısa Sınav1101
Ara Sınav1314
Dönem Sonu Sınavı1314
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)53
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
OÇ-1
2
2
2
2
2
3
3
3
OÇ-2
3
4
3
4
OÇ-3
3
3
3
5
3
OÇ-4
3
4
4
5
3
OÇ-5
3
3
3
5
3
OÇ-6
4
3
3
5
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026