Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Ana ve Çocuk Beslenmesi
Ders Kodu: BDB309
Ders Türü: Zorunlu
Ders Grubu: Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 2
Uyg.: 0
Kredi: 2
Laboratuvar: 0
AKTS: 4
Amaç

Dersin amacı; gebelik, laktasyon, bebeklik, okul öncesi, okul çağı ve adolesan dönemlerinde fizyolojik ve metabolik özellikleri, enerji ve besin ögesi gereksinimlerini, anne sütü ve tamamlayıcı beslenme ilkelerini, çocukluk ve adolesan dönemde sık görülen beslenme sorunlarını kanıta dayalı yaklaşımla değerlendirme; bireye ve döneme özgü beslenme önerileri geliştirme, beslenme eğitimi planlama ve klinik/toplum beslenmesi uygulamalarına aktarma yeterliği kazandırmaktır.

Özet İçerik

Ders; dünyada ve Türkiye’de anne-çocuk beslenmesinin önemini, gebelik ve laktasyonda fizyolojik değişiklikleri, gebelik ve emziklilik döneminde enerji ve besin ögesi gereksinimlerini, fetal beslenmeyi, 0-1 yaş bebek beslenmesini, anne sütünün bileşimi ve yararlarını, tamamlayıcı beslenmeyi, bebek formülalarını, okul öncesi, okul çağı ve adolesan dönem beslenmesini, büyümenin izlenmesini, çocuk ve adolesanlarda obezite, yetersiz beslenme ve mikro besin ögesi yetersizlikleri gibi beslenme sorunlarını ve bu sorunlara yönelik koruyucu/tedavi edici beslenme yaklaşımlarını kapsar.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.Gebelik ve laktasyon dönemlerinde fizyolojik/metabolik değişiklikleri ve bu değişikliklerin beslenme gereksinimleriyle ilişkisini açıklar.
2.Gebe ve emzikli kadınların enerji, makro ve mikro besin ögesi gereksinimlerini kanıta dayalı rehberler doğrultusunda değerlendirir ve uygun beslenme önerileri geliştirir.
3.Bebeklik döneminde anne sütü, emzirme, tamamlayıcı beslenme ve bebek formülalarına ilişkin temel ilkeleri açıklar ve döneme özgü beslenme planı oluşturur.
4.Okul öncesi, okul çağı ve adolesan dönemlerde büyüme-gelişme özelliklerini, enerji ve besin ögesi gereksinimlerini değerlendirir.
5.Anne, bebek, çocuk ve adolesanlarda sık görülen beslenme sorunlarını tanımlar; koruyucu, iyileştirici ve eğitici çözüm önerileri geliştirir.
6.Anne-çocuk beslenmesine yönelik bireysel ve toplumsal düzeyde beslenme eğitimi, danışmanlık ve izlem süreçlerini etik ve kanıta dayalı yaklaşımla planlar.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.T.C. Sağlık Bakanlığı. Türkiye Beslenme Rehberi (TÜBER) güncel baskı.
2.World Health Organization. Infant and young child feeding: güncel rehber ve teknik dokümanlar.
3.FAO/WHO. Human vitamin and mineral requirements ve güncel beslenme politika dokümanları.
4.ESPGHAN ve Academy of Nutrition and Dietetics çocuk, adolesan ve maternal beslenme rehberleri.
5.Elmacıoğlu F. Anne ve Bebek Beslenmesi. Hatiboğlu Yayınevi, 2008.
6.Baysal A, Arslan P. Çocuk Yemekleri. Özgür Yayınevi, 2007.
7.Symonds ME, Ramsay MM. Maternal Fetal Nutrition During Pregnancy and Lactation. Cambrigde University Press, 2010. (Hacettepe Kütüphaneleri, E-book)
8.Thomas B. Manual of Dietetic Practice, Third Edition, 2001.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Dünyada ve Türkiye’de anne-çocuk beslenmesinin önemi; temel göstergeler ve yaşam döngüsü yaklaşımı
2. Hafta - Teorik
Gebelik fizyolojisi, metabolik ve endokrin değişiklikler; fetal beslenme ve gebelikte sık görülen sorunlar
3. Hafta - Teorik
Gebelikte enerji, makro ve mikro besin ögesi gereksinimleri; gebelikte beslenme danışmanlığı
4. Hafta - Teorik
Laktasyon fizyolojisi, emziklilik döneminde beslenme gereksinimleri ve sık görülen sorunlar
5. Hafta - Teorik
0-1 yaş bebek beslenmesi; gastrointestinal sistem gelişimi, büyümenin izlenmesi ve beslenme değerlendirmesi
6. Hafta - Teorik
Anne sütü: bileşimi, yararları, emzirme ilkeleri ve emzirmenin desteklenmesi
7. Hafta - Teorik
Vaka temelli tartışma: gebelik, laktasyon ve bebek beslenmesi
8. Hafta - Teorik
Tamamlayıcı beslenmeye geçiş: zamanlama, besin seçimi, porsiyonlar, güvenli hazırlama ve duyarlı besleme ve ara sınav
9. Hafta - Teorik
Bebek formülaları: türleri, endikasyonları, içerikleri, güvenli kullanım ilkeleri ve etik boyut
10. Hafta - Teorik
Okul öncesi dönem beslenmesi: büyüme, yeme davranışları, besin seçiciliği ve aile temelli yaklaşımlar
11. Hafta - Teorik
Okul çağı çocuklarında beslenme: okul beslenmesi, kahvaltı, ara öğünler ve beslenme eğitimi
12. Hafta - Teorik
Adolesan beslenmesi: büyüme atağı, beden algısı, spor, riskli yeme davranışları ve mikro besin ögesi gereksinimleri
13. Hafta - Teorik
Çocukluk ve adolesan dönemde beslenme sorunları: obezite, yetersiz beslenme, anemi ve D vitamini yetersizliği
14. Hafta - Teorik
Anne-çocuk beslenmesinde vaka çözümleme, eğitim planı geliştirme ve genel değerlendirme
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Ödev2%10
Ara Sınav (Vize)1%30
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders142256
Ödev24110
Ara Sınav115116
Dönem Sonu Sınavı120121
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)103
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
OÇ-1
4
4
3
4
1
1
3
3
3
3
OÇ-2
4
5
4
5
2
2
4
4
4
4
OÇ-3
4
5
4
4
2
2
4
4
4
4
OÇ-4
4
5
4
5
3
2
4
3
4
4
OÇ-5
4
5
5
5
3
2
5
4
4
4
OÇ-6
5
4
5
4
2
1
4
5
5
4
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026