Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
| Ders Kodu | : BDB118 |
| Ders Türü | : Seçmeli |
| Ders Grubu | : Lisans |
| Eğitim Dili | : Türkçe |
| Staj Durumu | : Yok |
| Teori | : 2 |
| Uyg. | : 0 |
| Kredi | : 2 |
| Laboratuvar | : 0 |
| AKTS | : 4 |
Bu dersin temel amacı, öğrencilere afet ve acil durumlarda beslenme yönetimi konusunda kapsamlı bilgi ve uygulama becerileri kazandırmaktır. Öğrenciler, afetlerin beslenme güvenliği üzerindeki çok boyutlu etkilerini analiz edebilecek, beslenme durumu değerlendirme yöntemlerini uygulayabilecek ve risk altındaki popülasyonlar için kanıta dayalı beslenme müdahaleleri planlayabileceklerdir. Ders kapsamında, gıda güvenliği, hijyen standartları, su ve sanitasyon yönetimi, özel grupların beslenme gereksinimleri, gıda dağıtım lojistiği ve çok sektörlü koordinasyon konularında mesleki yetkinlik kazanmaları hedeflenmektedir. Dersi başarıyla tamamlayan öğrenciler, ulusal ve uluslararası standartlara uygun afet beslenme hizmetlerinin planlanması, uygulanması, izlenmesi ve değerlendirilmesinde etkin rol alabilecek donanıma sahip olacaklardır
Afet ve acil durumlarda beslenme yönetiminin teorik temellerini ve pratik uygulamalarını bütünleşik bir yaklaşımla ele alan bu ders; farklı afet türlerinin gıda güvenliği üzerindeki doğrudan ve dolaylı etkilerini afet yönetim döngüsü ve Türkiye’deki kurumsal yapılanma (AFAD, Türk Kızılayı, STK’lar) çerçevesinde inceleyerek, antropometrik ölçümler (MUAC vb.), WHO standartları, malnütrisyon göstergeleri (SAM, MAM, stunting, wasting) ve çeşitli gıda güvensizliği değerlendirme araçları (FCS, HDDS, HFIAS, CSI, SMART) ile beslenme durumunu saptama yöntemlerini uygulamalı olarak öğretmekte; Sphere ve Sağlık Bakanlığı kriterleri doğrultusunda su, sanitasyon, atık yönetimi, HACCP ve ISO 22000 gıda güvenliği/hijyen standartlarını ele almakta; özel risk gruplarının (bebek, çocuk, gebe, emziren, yaşlı, engelli) beslenme gereksinimleri ile akut malnütrisyon ve mikro besin eksikliklerinin yönetimini (IYCF-E, CMAM, OTP, SFP) analiz etmekte ve son olarak gıda dağıtımı, lojistik yönetimi (GFD, PDM, nakit/kupon transferleri), sahra mutfak uygulamaları ile çok sektörlü koordinasyon süreçlerini kapsamlı bir şekilde işlemektedir
| 1. | Öğrenci, afet ve acil durumların beslenme güvenliği üzerindeki doğrudan ve dolaylı etkilerini, afet yönetim döngüsünün aşamalarını ve Türkiye’deki afet yönetimi kurumsal yapılanmasını tanımlayabilecektir. |
| 2. | Öğrenci, farklı afet türlerine özgü beslenme müdahale stratejilerini, beslenme değerlendirme yöntemlerinin temel prensiplerini ve gıda güvenliği standartlarının önemini açıklayabilecektir. |
| 3. | Öğrenci, antropometrik ölçümleri (MUAC, boy-kilo indeksleri, ödem değerlendirmesi) ve gıda güvenliği anketlerini (FCS, HDDS, HFIAS, CSI) afet koşullarında uygulayabilecek ve sonuçlarını yorumlayabilecektir. |
| 4. | Öğrenci, afet koşullarında gıda tedariki, depolama, dağıtım ve hijyen standartlarına uygun operasyonel planlar hazırlayabilecek, su ve sanitasyon yönetimi için uygun teknikleri seçebilecek ve uygulayabilecektir. |
| 5. | Öğrenci, özel risk gruplarının (bebekler, çocuklar, gebe ve emziren kadınlar, yaşlılar, kronik hastalığı olanlar) beslenme ihtiyaçlarını analiz ederek, kanıta dayalı beslenme desteklerini ve terapötik müdahaleleri belirleyebilecektir. |
| 6. | Öğrenci, afet sonrası beslenme hizmetlerinin etkinliğini ve verimliliğini ulusal ve uluslararası standartlar (Sphere Standartları, WHO kriterleri) çerçevesinde izleme ve değerlendirme yöntemleri kullanarak değerlendirebilecek ve iyileştirme önerileri geliştirebilecektir. |
| 1. | AFAD Resmi Web Sitesi: https://www.afad.gov.tr/ - Türkiye’deki afet yönetimi politikaları, raporlar ve eğitim materyalleri. |
| 2. | International Organization for Standardization (ISO). (2018). ISO 22000:2018 Food Safety Management Systems - Requirements for Any Organization in the Food Chain. Geneva: ISO. |
| 3. | T.C. Sağlık Bakanlığı. (2019). Afet ve Acil Durumlarda Halk Sağlığı Müdahale Rehberi. Ankara: T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü. |
| 4. | Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD). (2020). Afet Yönetimi ve Doğal Afetler. Ankara: AFAD Yayınları. |
| 5. | Türk Kızılayı. (2021). Afet Sonrası Beslenme Hizmetleri Rehberi. Ankara: Türk Kızılayı Genel Müdürlüğü. |
| 6. | Global Nutrition Cluster. (2019). Harmonized Training Package (HTP): Resource Material for Training on Nutrition in Emergencies. Version 2. |
| 7. | UNICEF. (2017). Infant and Young Child Feeding in Emergencies (IFE): Operational Guidance for Emergency Relief Staff and Programme Managers. New York: UNICEF. |
| 8. | World Food Programme (WFP). (2020). Emergency Food Security Assessment Handbook. Rome: WFP |
| 9. | World Health Organization (WHO). (2017). Guideline: Assessing and Managing Children at Primary Health-Care Facilities to Prevent Overweight and Obesity in the Context of the Double Burden of Malnutrition. Geneva: WHO. |
| Değerlendirme Türü | Adet | Yüzde |
|---|---|---|
| Ödev | 1 | %10 |
| Kısa Sınav (Quiz) | 1 | %10 |
| Ara Sınav (Vize) | 1 | %20 |
| Dönem Sonu Sınavı (Final) | 1 | %60 |
| Etkinlik | Sayısı | Ön Hazırlık | Süre | Toplam Iş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|---|
| Kuramsal Ders | 14 | 3 | 2 | 70 |
| Ödev | 1 | 10 | 0 | 10 |
| Kısa Sınav | 1 | 3 | 0 | 3 |
| Ara Sınav | 1 | 10 | 1 | 11 |
| Dönem Sonu Sınavı | 1 | 10 | 1 | 11 |
| TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat) | 105 | |||
PÇ-1 | PÇ-2 | PÇ-3 | PÇ-4 | PÇ-5 | PÇ-6 | PÇ-7 | PÇ-8 | PÇ-9 | PÇ-10 | |
OÇ-1 | 3 | 4 | 3 | 3 | ||||||
OÇ-2 | 4 | 4 | 4 | 4 | ||||||
OÇ-3 | 4 | 5 | 4 | 4 | 4 | |||||
OÇ-4 | 5 | 3 | 4 | 4 | ||||||
OÇ-5 | 4 | 4 | 4 | 5 | 4 | |||||
OÇ-6 | 4 | 4 | 4 | 4 | 5 | |||||