Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Menü Planlama ve Maliyet Hesaplama
Ders Kodu: BDB326
Ders Türü: Seçmeli
Ders Grubu: Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 2
Uyg.: 0
Kredi: 2
Laboratuvar: 0
AKTS: 4
Amaç

Bu ders, beslenme ve diyetetik lisans öğrencilerinin toplu beslenme sistemlerinde menü planlama, maliyet kontrolü ve finansal yönetim becerilerini kazanmalarını amaçlamaktadır. Öğrenciler, besin değeri yüksek, ekonomik ve uygulanabilir menüler tasarlayarak, gıda hizmeti yönetiminde gerekli yetkinlikleri geliştireceklerdir

Özet İçerik

Menü Planlama ve Maliyet Hesaplama dersi, beslenme ilkeleri, menü tasarımı, gıda maliyeti hesaplama yöntemleri, satın alma, stok yönetimi, standart reçete kullanımı, porsiyon kontrolü ve gıda hizmeti teknolojilerini kapsayan bütünleşik bir içerik sunmaktadır. Ders, yetkinlik temelli bir yaklaşımla yapılandırılmış olup, öğrencilerin menü planlama, maliyet kontrolü, satın alma ve gıda güvenliği alanlarında ölçülebilir beceriler kazanmalarını hedeflemektedir

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.Belirli bir hedef grup ve tesis için beslenme gereksinimlerini, maliyet kısıtlarını ve operasyonel faktörleri dikkate alarak dengeli, çeşitli ve uygulanabilir menüler tasarlayabilir ve değerlendirebilir
2.Standart reçeteleri kullanarak gıda maliyetlerini hesaplayabilir, faktör yöntemi, mark-up yöntemi ve gıda maliyeti yüzdesi gibi fiyatlandırma yöntemlerini uygulayabilir ve menü karlılığını analiz edebilir
3.Gıda satın alma ilkelerini uygulayabilir, AP (As Purchased - Satın Alındığı Gibi) ve EP (Edible Portion - Yenilebilir Kısım) maliyetlerini karşılaştırabilir, stok kontrol sistemlerini yönetebilir ve tedarikçi seçimi yapabilir
4.Standart reçeteler geliştirebilir, düzeltme faktörü (CF) ve dönüşüm göstergesi (IC) hesaplayabilir, porsiyon kontrolü uygulayabilir ve gıda israfını minimize edebilir
5.Menü planlama ve maliyet analizinde bilgisayar yazılımları, elektronik tablolar ve karar destek sistemlerini etkin şekilde kullanabilir
6.Menü planlama ve gıda hizmeti operasyonlarında HACCP prensiplerini, gıda güvenliği standartlarını ve kalite yönetim sistemlerini uygulayabilir
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Afandi, M. A. M., Aziz, A. A., & Ismail, N. (2025). From formulas to fun: CC facts race gamifies food and beverage cost control learning. Journal of Academia, 13(2), 1-15. https://doi.org/10.24191/joa.v13i2.5488
2.Vasques, C. T., & Madrona, G. S. (2025). The importance of dietary technique as a foundation for quality management in food and nutrition units (UAN). In Editora Impacto (pp. 90-028). https://doi.org/10.56238/edimpacto2025.090-028
3.Baykasoğlu, A., Kaplanoğlu, V., & Altıparmak, S. C. (2016). Toplu beslenme için menü planlama karar destek sistemi geliştirilmesi ve uygulanması. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 31(4), 1107-1120. https://doi.org/10.17341/GUMMFD.74322
4.Part, B. (2020). Bachelor of Science B. Sc. Nutrition, Food Service Management and Dietetics under CBCS (With effect from 2020-2021). University curriculum document.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Derse Giriş, Yetkinlikler ve Gıda Hizmeti Sistemlerine Genel Bakış
2. Hafta - Teorik
Beslenme İlkeleri ve Menü Planlamaya Uygulanması
3. Hafta - Teorik
Menü Türleri, Çeşitlilik ve Duyusal Faktörler
4. Hafta - Teorik
Standart Yemek Tarifleri, Verim ve Satın Alınan Kısım ve Tüketilebilen Kısım Maliyet Karşılaştırması
5. Hafta - Teorik
Satın Alma ve Tedarik Yönetimi
6. Hafta - Teorik
Stok Yönetimi, Stok Seviyeleri ve Talep Tahmini
7. Hafta - Teorik
Gıda Maliyeti Hesaplama ve Fiyatlandırma Yöntemleri (Ara Sınav)
8. Hafta - Teorik
Gıda Maliyeti Hesaplama ve Fiyatlandırma Yöntemleri (Ara Sınav Sorularının İncelenmesi)
9. Hafta - Teorik
İşgücü Maliyeti, Üretim Planlama ve Servis Sistemleri
10. Hafta - Teorik
Gıda Güvenliği, HACCP ve Kalite Yönetimi
11. Hafta - Teorik
Menü Planlamada Teknoloji: Yazılımlar ve Karar Destek Sistemleri
12. Hafta - Teorik
Sürdürülebilirlik, Mevsimsellik ve İsraf Azaltma Stratejileri
13. Hafta - Teorik
Farklı Hedef Gruplar ve Ortamlar İçin Menü Planlama
14. Hafta - Teorik
Proje Sunumları ve Yetkinlik Değerlendirmesi
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Sunum1%10
Ödev1%10
Ara Sınav (Vize)1%20
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders141249
Ödev120020
Sunum1224
Ara Sınav110111
Dönem Sonu Sınavı110111
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)95
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
OÇ-1
4
5
3
OÇ-2
3
5
5
OÇ-3
5
4
3
OÇ-4
5
3
4
OÇ-5
5
4
4
3
OÇ-6
5
4
3
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026