Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
| Ders Kodu | : BDB333 |
| Ders Türü | : Seçmeli |
| Ders Grubu | : Lisans |
| Eğitim Dili | : Türkçe |
| Staj Durumu | : Yok |
| Teori | : 2 |
| Uyg. | : 0 |
| Kredi | : 2 |
| Laboratuvar | : 0 |
| AKTS | : 4 |
Bu dersin amacı; Beslenme ve Diyetetik lisans öğrencilerine fiziksel aktivite, egzersiz ve spor kavramlarının fizyolojik ve morfolojik temellerini aktarmak; bireylerin ve sporcuların fiziksel uygunluk (kondisyon) bileşenlerini değerlendirerek kişiye özel egzersiz reçeteleri oluşturulmasını ve egzersiz süreçlerinde sağlığı koruyucu, performansı artırıcı beslenme stratejilerinin planlanmasını sağlamaktır.
Ders kapsamında; fiziksel aktivite, egzersiz ve spor kavramlarının tanımları; inaktivitenin epidemiyolojisi ve kronik hastalıklarla ilişkisi; kardiyovasküler, solunum ve kas-iskelet sistemi adaptasyonları; fiziksel uygunluk (FU) bileşenleri (sağlık ve beceri ilişkili), vücut kompozisyonu modelleri ve kas lifi tipleri; egzersiz reçetelendirme ilkeleri (FITT formatı: tip, şiddet, süre, sıklık); egzersiz seansının aşamaları (ısınma, yüklenme, soğuma, germe yöntemleri); egzersiz tiplerine (aerobik ve dirençli) göre makro ve mikro besin ögesi gereksinimleri ile hidrasyon stratejilerileri ele alınacaktır.
| 1. | Fiziksel aktivite, egzersiz ve spor kavramları arasındaki farkları ayırt eder; fiziksel inaktivitenin kronik hastalıklar ve halk sağlığı üzerindeki risk faktörlerini açıklar |
| 2. | Sağlık ve beceriyle ilişkili fiziksel uygunluk bileşenlerini analiz ederek, kas lifi tipleri (Tip I ve Tip II) ile farklı egzersiz branşlarının fizyolojik gereksinimlerini ilişkilendirir |
| 3. | Bireylerin fonksiyonel kapasitelerini (MET, VO2max) ve hedef kalp atım hızlarını (Karvonen / Kalp Atım Rezervi yöntemi) kullanarak kişiye özel egzersiz şiddetini ve reçetesini hesaplar. |
| 4. | Bireyin yaptığı egzersizin fazına (ısınma, yüklenme, soğuma) ve tipine (aerobik/direnç) göre fizyolojik adaptasyon mekanizmalarını ve oluşabilecek sakatlık/yorgunluk risklerini değerlendirir. |
| 5. | Farklı fiziksel aktivite düzeyine ve egzersiz programına sahip bireyler ile sporcular için performansı optimize edici ve sağlığı geliştirici kanıta dayalı beslenme ve hidrasyon protokolleri tasarlar. |
| 1. | Ersoy, G. Fiziksel Uygunluk (Fitnes) Spor ve Beslenme ile İlgili Temel Öğretiler. Ankara Nobel Tıp Kitapevleri, Ankara, 2016. |
| 2. | T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü. (2022). Türkiye Beslenme ve Sağlık Araştırması (TBSA) 2019 Sonuç Raporu. Ankara. |
| 3. | Şeker, E.G. Sporcu Beslenmesi. Hatiboğlu Yayınları, Ankara, 2018 |
| 4. | Mahan, L. K., Raymond, J. L. Krause Besin ve Beslenme Bakım Süreci. Ankara Nobel Tıp Kitapevleri, Ankara, 2017. |
| 5. | Wilmore, J., Costill, D., Kenney, W. L. Spor ve Egzersiz Fizyolojisi. Spor Yayınevi ve Kitabevi. Ankara, 2020. |
| Değerlendirme Türü | Adet | Yüzde |
|---|---|---|
| Ödev | 1 | %10 |
| Kısa Sınav (Quiz) | 1 | %10 |
| Ara Sınav (Vize) | 1 | %20 |
| Dönem Sonu Sınavı (Final) | 1 | %60 |
| Etkinlik | Sayısı | Ön Hazırlık | Süre | Toplam Iş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|---|
| Kuramsal Ders | 14 | 3 | 2 | 70 |
| Ödev | 1 | 10 | 0 | 10 |
| Kısa Sınav | 1 | 1 | 0 | 1 |
| Ara Sınav | 1 | 10 | 1 | 11 |
| Dönem Sonu Sınavı | 1 | 10 | 1 | 11 |
| TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat) | 103 | |||
PÇ-1 | PÇ-2 | PÇ-3 | PÇ-4 | PÇ-5 | PÇ-6 | PÇ-7 | PÇ-8 | PÇ-9 | PÇ-10 | |
OÇ-1 | 3 | 3 | 5 | |||||||
OÇ-2 | 4 | 4 | 3 | |||||||
OÇ-3 | 4 | 5 | 4 | 5 | ||||||
OÇ-4 | 4 | 4 | 3 | 3 | ||||||
OÇ-5 | 5 | 5 | 4 | 5 | 4 | 3 | ||||