Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
| Ders Kodu | : BDB419 |
| Ders Türü | : Seçmeli |
| Ders Grubu | : Lisans |
| Eğitim Dili | : Türkçe |
| Staj Durumu | : Yok |
| Teori | : 2 |
| Uyg. | : 0 |
| Kredi | : 2 |
| Laboratuvar | : 0 |
| AKTS | : 4 |
Bu dersin amacı; öğrencinin egzersiz ve spor türlerine göre değişen makro ve mikro besin ögesi gereksinimlerini saptayabilmesini, hidrasyon stratejilerini geliştirebilmesini, ergojenik destekleri bilimsel kanıt düzeylerine göre değerlendirebilmesini ve farklı branşlardaki sporculara (amatör/profesyonel) özgü, kanıta dayalı beslenme planları ve dikey/yatay dönemleme (periodizasyon) stratejileri tasarlayıp uygulayabilmesini sağlamaktır.
Ders kapsamında; egzersizin biyokimyasal ve fizyolojik temelleri; egzersiz sırasında enerji sistemleri ve metabolik yolaklar; sporcularda karbonhidrat, protein, yağ, vitamin, mineral ve sıvı gereksinimleri; egzersiz öncesi, sırası ve sonrası beslenme stratejileri; vücut kompozisyonu analizi ve ağırlık yönetimi; sakatlık dönemi beslenmesi; popüler diyet yaklaşımlarının sportif performansa etkisi; ergojenik yardımcılar ve doping; farklı spor branşlarına (dayanıklılık, kuvvet/güç, takım sporları) ve özel gruplara (çocuk, gebe, vegan sporcular) özgü beslenme danışmanlığı prensipleri ele alınmaktadır.
| 1. | Farklı egzersiz türlerinin (aerobik/anaerobik) metabolik yolaklarını ve enerji sistemlerini hücresel düzeyde analiz eder. |
| 2. | Sporcuların antropometrik ölçümlerini, biyokimyasal bulgularını ve fiziksel aktivite düzeylerini entegre ederek makro/mikro besin ögesi ve sıvı ihtiyaçlarını kanıta dayalı kılavuzlara göre değerlendirir. |
| 3. | Spor branşının dönemsel ihtiyaçlarına (hazırlık, müsabaka, dinlenme dönemleri) uygun, dikey ve yatay beslenme periodizasyonu protokolleri ve menü tasarımları geliştirir. |
| 4. | Değişen ortam şartlarında (yüksek irtifa, sıcak/soğuk iklim) ve özel durumlarda (sakatlık, seyahat, veganlık) sporcuya özgü hidrasyon ve beslenme stratejilerini uygular. |
| 5. | Piyasada bulunan ergojenik desteklerin ve takviyelerin etkinlik, güvenlik ve legal durumlarını bilimsel literatür ışığında kritik ederek değerlendirir. |
| 1. | Mountjoy, M., et al. (2023). 2023 International Olympic Committee's (IOC) consensus statement on Relative Energy Deficiency in Sport (REDs). British Journal of Sports Medicine, 57(17), 1073-1097. |
| 2. | McArdle, W. D., Katch, F. I., & Katch, V. L. (2015). Exercise Physiology: Nutrition, Energy, and Human Performance (8th ed.). |
| 3. | Hargreaves, M., & Spriet, L. L. (2020). Skeletal muscle energy metabolism during exercise. Nature Metabolism, 2(9), 817-828. |
| 4. | Burke, L. M., et al. (2020). Crisis of confidence aversion: Carbohydrate availability flips the switch on performance during simulated race walking. The Journal of Physiology, 598(16), 3439-3465. |
| 5. | Dünya Anti-Doping Ajansı (WADA). (2026). Yasaklı Maddeler Listesi. |
| Değerlendirme Türü | Adet | Yüzde |
|---|---|---|
| Sunum | 1 | %10 |
| Ödev | 1 | %10 |
| Ara Sınav (Vize) | 1 | %20 |
| Dönem Sonu Sınavı (Final) | 1 | %60 |
| Etkinlik | Sayısı | Ön Hazırlık | Süre | Toplam Iş Yükü (Saat) |
|---|---|---|---|---|
| Kuramsal Ders | 14 | 3 | 2 | 70 |
| Ödev | 1 | 10 | 0 | 10 |
| Sunum | 1 | 8 | 2 | 10 |
| Ara Sınav | 1 | 5 | 1 | 6 |
| Dönem Sonu Sınavı | 1 | 5 | 1 | 6 |
| TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat) | 102 | |||
PÇ-1 | PÇ-2 | PÇ-3 | PÇ-4 | PÇ-5 | PÇ-6 | PÇ-7 | PÇ-8 | PÇ-9 | PÇ-10 | |
OÇ-1 | 4 | 3 | 3 | |||||||
OÇ-2 | 4 | 5 | 4 | 4 | ||||||
OÇ-3 | 5 | 4 | 5 | 4 | 4 | |||||
OÇ-4 | 5 | 4 | 3 | |||||||
OÇ-5 | 5 | 4 | 5 | 5 | ||||||