Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Eğitimde Araştırma Yöntemleri
Ders Kodu: İSÖ535
Ders Türü: Zorunlu
Ders Grubu: Yüksek Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: N/A
Teori: 3
Uyg.: 0
Kredi: 3
Laboratuvar: 0
AKTS: 5
Amaç

Öğretmen adaylarının bilimsel araştırmanın temel kavram, ilke ve süreçlerini kavramalarını; eğitim alanında araştırılabilir problemler belirleyebilmelerini; uygun araştırma yöntem ve desenlerini seçebilmelerini; veri toplama, analiz etme ve yorumlama becerileri kazanmalarını sağlamak amaçlanmaktadır. Ayrıca öğrencilerin araştırma etiği ilkelerine uygun biçimde bilimsel bilgi üretme, araştırma sonuçlarını eleştirel bir bakış açısıyla değerlendirme ve araştırma bulgularını akademik rapor formatında sunabilme yeterliklerinin geliştirilmesi de hedeflenmektedir. Bunların yanı sıra nicel, nitel ve karma araştırma türlerini tanıyıp yorumlayabilme ve bilimsel tutum kazanıp davranış geliştirebilme de beklenmektedir.

Özet İçerik

Bilimsel araştırmanın temel kavramları ve eğitim araştırmalarının özellikleri; araştırma probleminin belirlenmesi ve problem durumu yazımı; amaç, araştırma soruları ve hipotezlerin oluşturulması; literatür tarama süreçleri; nicel, nitel ve karma araştırma yöntemleri; araştırma desenleri; evren, örneklem ve örnekleme yöntemleri; veri toplama araçları ve geliştirilmesi; geçerlik ve güvenirlik kavramları; araştırma etiği; verilerin düzenlenmesi, temel analiz ve yorumlama süreçleri; araştırma raporunun hazırlanması ve bilimsel yazım kuralları. Ders kapsamında öğrenciler küçük ölçekli bir eğitim araştırması planlayarak araştırma önerisi ve araştırma raporu hazırlarlar. Bu içerik, günümüzde YÖKAK ve öğretmen yetiştirme programlarında öne çıkan: araştırma okuryazarlığı, eleştirel düşünme, veri temelli karar verme, etik farkındalık, akademik yazma boyutlarını da görünür kıldığı için akreditasyon dosyalarında güçlü durur.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Prof. Dr. Cumali ÖKSÜZ
Öğrenme Çıktıları
1.Bilimsel araştırma yöntem ve teknikleri ile ilgili temel kavramların anlam bilgisi.
2.Bilimsel bilginin özelliklerini bilme.
3.Bilimsel yöntemin aşamalarını bilme.
4.Alan yazın tarama ve raporlaştırabilme.
5.Araştırma modelleri, desenleri ve özelliklerini bilme.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Balcı, A. (2021)., Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntem Teknik ve İlkeler, Ankara: Pegem Akademi,
2.Barzun, Jacques and Henri F. Graff. (2001). Modern Araştırmacı.
3.Bogdan, R.C. and S.K. Biklen. (1992). Qualitative Research for Education. USA : Allyn and Bacon Bordens,
4.Kenneth S. And Bruce B. Abbott. (2002). Research Design and Methods. USA : McGraw Hill.
5.Büyüköztürk, Şener. (2001). Deneysel Desenler: Öntest-Sontest Kontrol Grubu Desen ve Veri Analizi. Ankara : PegemA Yayıncılık
6.Büyüköztürk, Şener. (2003). Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı. Ankara : PegemA Yayıncılık.
7.Creswell, John W. (2003). Research Design: Qualitative, Quantitative and Mixed Methods Approaches. USA : Sage Pub. Day,
8.Robert A. (1996). Bilimsel Bir Makale Nasıl Yazılır ve Yayımlanır? Ankara : TÜBİTAK yayınları.
9.Ekiz, Durmuş. (2003). Eğitimde Araştırma Yöntem ve Metodlarına Giriş. Ankara : Anı Yayıncılık..
10.Fraenkel, Jack R. And Norman E. Wallen. (1996). How to Design, and Evaluate Research in Education. USA : Mc Graw Hill, Inc.
11.Gökçe, Birsen. (1999). Toplumsal Bilimlerde Araştırma. Ankara : Savaş yayınevi.
12.Hall, George M. (1998). Bilimsel Makale Yazımı. Çev: Hasan Doğruyol. Ankara : Nobel Yayıncılık.
13.Judd, Charles M., Eliot R. Smith and Louise H. Kidder. (1991). Research Methods in Social Relations. Sixth Edition. USA: Harcourt Brace Jovanovich Inc.
14.Kaptan, Saim. (1995). Bilimsel Araştırma ve İstatistik Metotları. Ankara.
15.Karasar, N. (2020). Bilimsel Araştırma Yöntemi: Kavramlar İlkeler Teknikler, Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
16.Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E.K., Akgün, Ö.E., Karadeniz, Ş.,Demirel F. (2019). Bilimsel araştırma yöntemleri, Ankara: Pegem Akademi
17.Sönmez, V., Alacapınar Füsun G. (2019) Örneklendirilmiş Bilimsel Araştırma Yöntemleri, Ankara: Anı Yayıncılık
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Derse Giriş ve Bilimsel Araştırmanın Temelleri * Bilim ve bilimsel bilgi • Eğitim araştırmalarının önemi • Araştırma okuryazarlığı
1. Hafta - Ön Hazırlık
Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2024). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Pegem Akademi. Creswell, J. W. & Creswell, J. D. (2023). Research Design: Qualitative, Quantitative and Mixed Methods Approaches. Sage. Karasar, N. (2023). Bilimsel Araştırma Yöntemi. Nobel Akademik Yayıncılık. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2024). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Seçkin Yayıncılık. Fraenkel, J. R., Wallen, N. E. & Hyun, H. H. (2022). How to Design and Evaluate Research in Education. McGraw-Hill.
2. Hafta - Teorik
Araştırma Sürecinin Planlanması • Araştırma konusu seçimi • Araştırılabilir problem belirleme • Problem durumu yazımı • Amaç ve araştırma soruları
2. Hafta - Ön Hazırlık
Balcı, Ali. (2001). Sosyal Bilimlerde Araştırma. Ankara : PegemA Yayıncılık.
3. Hafta - Teorik
Literatür Taraması ve Kaynak Yönetimi • Literatür tarama teknikleri • Akademik veri tabanları • Kaynak gösterme • Yapay zekâ ve literatür taraması
3. Hafta - Ön Hazırlık
Balcı, Ali. (2001). Sosyal Bilimlerde Araştırma. Ankara : PegemA Yayıncılık.
4. Hafta - Teorik
Araştırmalarda Etik İlkeler • Araştırma etiği • İntihal • Veri güvenliği • Etik kurul süreçleri
4. Hafta - Ön Hazırlık
Büyüköztürk, Şener. (2003). Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı. Ankara : PegemA Yayıncılık.
5. Hafta - Teorik
Araştırma Yaklaşımları • Nicel araştırmalar • Nitel araştırmalar • Karma yöntem araştırmaları
5. Hafta - Ön Hazırlık
Büyüköztürk, Şener. (2003). Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı. Ankara : PegemA Yayıncılık.
6. Hafta - Teorik
Evren, Örneklem ve Örnekleme • Evren ve örneklem • Olasılıklı örnekleme • Olasılıksız örnekleme • Örneklem büyüklüğü
6. Hafta - Ön Hazırlık
Büyüköztürk, Şener. (2003). Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı. Ankara : PegemA Yayıncılık.
7. Hafta - Teorik
Değişkenler ve Hipotezler • Değişken türleri • Hipotez oluşturma • Araştırmanın sınırlılıkları ve varsayımları
8. Hafta - Teorik & Uygulama
Ara Sınav
9. Hafta - Teorik
Veri Toplama Araçları • Anket • Görüşme • Gözlem • Doküman incelemesi
10. Hafta - Teorik
Ölçme Araçlarında Geçerlik ve Güvenirlik • Geçerlik türleri • Güvenirlik türleri • Ölçek geliştirme temelleri
11. Hafta - Teorik
Nicel Araştırma Desenleri • Tarama araştırmaları • İlişkisel araştırmalar • Deneysel araştırmalar • Nedensel karşılaştırma araştırmaları
11. Hafta - Ön Hazırlık
Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2024). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
12. Hafta - Teorik
Nitel Araştırma Desenleri • Durum çalışması • Fenomenoloji • Etnografi • Eylem araştırması
12. Hafta - Ön Hazırlık
Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2024). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
13. Hafta - Teorik
Veri Analizi ve Bulguların Sunulması • Temel veri analizi • Tablo ve grafik hazırlama • Bulguların yorumlanması
13. Hafta - Ön Hazırlık
Karasar, N. (2023). Bilimsel Araştırma Yöntemi. Nobel Akademik Yayıncılık.
14. Hafta - Teorik
Araştırma Raporunun Yazılması • Akademik yazım kuralları • APA 7 • Araştırma raporunun bölümleri • Araştırma sonuçlarının sunumu
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Ödev5%20
Dönem Ödevi2%30
Ara Sınav (Vize)1%20
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%30
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders140342
Ödev53330
Dönem Ödevi23312
Okuma140114
Ara Sınav110212
Dönem Sonu Sınavı112214
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)124
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
PÇ-11
PÇ-12
PÇ-13
OÇ-1
5
4
5
3
OÇ-2
4
3
3
5
OÇ-3
5
5
5
4
OÇ-4
5
5
3
1
3
5
5
OÇ-5
5
2
3
1
4
2
5
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026