Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Peyzaj Mimarlığında Göstergebilim
Ders Kodu: ZPM530
Ders Türü: Seçmeli
Ders Grubu: Yüksek Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 3
Uyg.: 0
Kredi: 3
Laboratuvar: 0
AKTS: 6
Amaç

Bu ders öğrenciye; tasarımı anlamlandırma, tasarımda sosyal ve kültürel mesajları analiz edebilme ve kullanabilme konusunda temel becerileri ve bilgileri kazandırmayı amaçlar. Kültürel bir oluşum olarak üretilen çevresel anlamların, peyzaj anlamlarının çevre değerlendirmedeki rolünü anlamada bilgilerini kullanabilmelerini sağlamak; çevresel değerlendirme, insan-çevre etkileşiminin nasıl araştırılacağını ve karar mekanizmasının çevresel tasarımda nasıl kullanılacağını öğretmektir.

Özet İçerik

Göstergebilime ilişkin temel terminoloji, göstergebilimsel çözümleme yöntemleri ele alınacaktır. Bir göstergeler sistemi olarak; yapılanmış çevre ve peyzaj mimarlığında uygulama ve çözümleme örnekleri üzerinde durulacaktır. Göstergebilimin tanımı; Gösterge kuramları; Çevresiyle haberleşme görevini üstlenen elemanlar olarak göstergeler; Göstergenin üç farklı boyutu: dizim, yarar, anlam; Göstergenin işleyişi ve iletişimi oluşturan etmenler; Gösterge kuramlarına göre anlamlandırma; Çevresiyle iletişim kuran mekan; Mekan bileşeni olarak nesnenin göstergeye dönüşümü; Kavramlardan yeni imge üretimi: kent göstergeleri ve analizi; Peyzaj ikonografisi: peyzaj elemanlarının göstergebilim bağlamında yorumlanması.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.Göstergebilim ve işaret sistemlerini özetleyebilecek ve anlamları taşıyan işaret sistemlerini kullanarak insanların çevreleriyle nasıl iletişim kurduklarını açıklayabilecekler.
2.Bir peyzaj mimarının çevresel anlamları kodlamak ve kodlanmış anlamları çözmek için göstergebilimi nasıl kullandığını tanımlayabilecekler.
3.Özel bir araştırma alanı seçerek çevresel anlamlar kodlama ve çözme süreçlerini uygulayabilecekler.
4.Sosyal olarak yapılandırılmış çevreler ve onların üretilmiş anlamlarını değerlendirebilecekler.
5.Anlam sistemlerini farklı çevrelere ait deneyim ve algıları özetleyebilecek ve insan ile çevresini bir iletişim sistemi olarak tanımlayabilecekler.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Barthes, R. 2005, Göstergebilimsel Serüven, çev. Mehmet Rifat-Sema Rifat, Dördüncü Baskı, YKY, İstanbul
2.Barthes, R. 2006, Göstergeler İmparatorluğu, YKY, İstanbul
3.Berger, J. 2016, Görme Biçimleri, Metis Yayıncılık
4.Büyükyapıcı, S. 2002, Grafik Sanatlarda Sembolist Göstergeler, D.E.Ü.
5.Erkman, F. 1987, Göstergebilime Giriş, Birinci Basım, Alan Yayıncılık, İstanbul
6.Fiske, J., 1996, İletişim Çalışmalarına Giriş, çev. S. İrvanlı, Bilim Sanat Yayınları/Ark, Ankara
7.Guiraud, P. 1994, Göstergebilim, çev. Prof. Dr. M. Yalçın, İkinci Baskı, İmge Kitabevi, Ankara
8.Kalın, A. 1997, Bitkilerin Anlamsal Boyutu: Farklı Fonksiyonlardaki Bina ve Mekanlarla Anılabilen Bitkiler Üzerine Bir Araştırma KTÜ Fen Bilimleri Enstitüsü, Trabzon
9.Merleau, M-P. 1996, Göz ve Tin: İstanbul Metis Yayınları
10.Parsa, S. ve Parsa, A. F. 2002, Göstergebilim Çözümlemeleri, İzmir: Sanat
11.Pavis, P. 2000, Gösterimlerin Çözümlemesi, İstanbul: Dost
12.Rifat, M. 2002, Gösterge Eleştirisi, İstanbul: Tavanarası
13.Rifat, M. 2008, Dilbilim ve Göstergebilim Kuramları, İstanbul: YKY
14.Vardar, B. 2001, Dilbilimin Temel İlke ve Kavramları, Multilingual Yabancı Dil Yayınları
15.Yücel T. 1982, Yapısalcılık, Can Yayınları
16.Yücel T. 1998, Söylemlerin İçinden, YKY, İstanbul
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
Dersin amacı, içeriği ve işleyişi hakkında bilgi. Göstergebilimin temel kavramları.
1. Hafta - Ön Hazırlık
Konuyla ilgili okuma parçalarının verilmesi.
2. Hafta - Teorik
Göstergebilimin tarihçesi, U. Eco’nun gösterge tanımı, A. J. Greimas’ın göstergebilimsel modeli (Paris Okulu-Ecole de Paris). Okuma parçalarının tartışılması.
2. Hafta - Ön Hazırlık
Konuyla ilgili okuma parçalarının verilmesi.
3. Hafta - Teorik
Göstergebilim kuramcıları: Charles Sanders Pierce, Charles William Morris. Okuma parçalarının tartışılması.
3. Hafta - Ön Hazırlık
Konuyla ilgili okuma parçalarının verilmesi.
4. Hafta - Teorik
Göstergebilim kuramcıları: Ferdinand de Saussure. Ödev: Toplumsal yaşantılarda karşılaştığımız göstergeler ve dizgeleri not edilip üzerinde tartışılacak. Okuma parçalarının tartışılması.
4. Hafta - Ön Hazırlık
Konuyla ilgili okuma parçalarının verilmesi.
5. Hafta - Teorik
Göstergebilim kuramcıları: Hjelmslev ve Jakobson. Okuma parçalarının tartışılması.
5. Hafta - Ön Hazırlık
Konuyla ilgili okuma parçalarının verilmesi.
6. Hafta - Teorik
Göstergebilim kuramcıları: Roland Barthes. Okuma parçalarının tartışılması.
6. Hafta - Ön Hazırlık
Konuyla ilgili okuma parçalarının verilmesi.
7. Hafta - Teorik
Göstergenin yapısı: gösteren/gösterilen, gösterge/dizge, kod, yapı, değer, dilsel bağıntı gibi temel kavramların açıklanması. Örnekler üzerinde gözlemler. Okuma parçalarının tartışılması.
7. Hafta - Ön Hazırlık
Konuyla ilgili okuma parçalarının verilmesi.
8. Hafta - Teorik
İletişim olgusu ve bileşenleri: konuşucu/alıcı/ileti/kod/kanal/gönderge. Dilsel iletişimde anlam olgusunun açıklanması. Okuma parçalarının tartışılması.
8. Hafta - Ön Hazırlık
Konuyla ilgili okuma parçalarının verilmesi.
9. Hafta - Teorik
Anlam olgusunu ele alan disiplinlere (anlambilim/sözlükbilim, göstergebilim) ilişkin bilgilendirme. Bir metin/söylemde anlamın oluşum koşulları, anlamın üretiliş süreci ve anlamsal birimlerin açıklanması. Okuma parçalarının tartışılması.
9. Hafta - Ön Hazırlık
Konuyla ilgili okuma parçalarının verilmesi.
10. Hafta - Teorik
Bilimsel bir yaklaşım olarak göstergebilimsel çözümleme: Modeller ve yaklaşımlar hakkında bilgilendirme. Okuma parçalarının tartışılması.
10. Hafta - Ön Hazırlık
Konuyla ilgili okuma parçalarının verilmesi.
11. Hafta - Teorik
Uygulama çalışmasıyla ilgili veri toplama. Farklı alanlardaki göstergebilim uygulamalarının derlenmesi. Bir göstergeler sistemi olarak yapılanmış çevre. Kent göstergeleri ve analizi. Okuma parçalarının tartışılması.
11. Hafta - Ön Hazırlık
Konuyla ilgili okuma parçalarının verilmesi.
12. Hafta - Teorik
Uygulama çalışmasıyla ilgili veri toplama. Farklı alanlardaki göstergebilim uygulamalarının derlenmesi. Peyzaj ikonografisi: Peyzajların simgeselliği. Okuma parçalarının tartışılması.
12. Hafta - Ön Hazırlık
Konuyla ilgili okuma parçalarının verilmesi.
13. Hafta - Teorik
Toplanan verilerin değerlendirilmesi ve uygulama araştırmasının kurgulanması. Okuma parçalarının tartışılması.
13. Hafta - Ön Hazırlık
Konuyla ilgili okuma parçalarının verilmesi.
14. Hafta - Teorik
Göstergebilimsel yapıtların incelenmesi: Her öğrenci 30 dakikalık uygulamalı ya da teorik bir göstergebilimsel çalışma hazırlayıp sunacak ve daha sonra grup konuyu tartışacaktır.
14. Hafta - Ön Hazırlık
Konuyla ilgili okuma parçalarının verilmesi.
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Derse Katılım (Performans)1%5
Sunum1%5
Ödev2%20
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%70
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders140342
Ödev27320
Sunum1516
Okuma70214
Bireysel Çalışma142256
Dönem Sonu Sınavı111112
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)150
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
OÇ-1
5
4
OÇ-2
5
4
5
OÇ-3
5
OÇ-4
4
OÇ-5
3
4
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026