Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
Yaşlanma ve Yaşlılığın Sosyolojisi
Ders Kodu: SOSY545
Ders Türü: Seçmeli
Ders Grubu: Yüksek Lisans
Eğitim Dili: Türkçe
Staj Durumu: Yok
Teori: 3
Uyg.: 0
Kredi: 3
Laboratuvar: 0
AKTS: 5
Amaç

Bu derste yaş, yaşlanma ve yaşlılığın algılanmasındaki değişimler incelenecektir. Yaş, yaşlılık ve toplumsal yaşlanma sosyokültürel olarak tanımlanmaktadır. Evrensel bir yaşlılık tanımının olmaması onun kültürden kültüre, zamandan zamana değişmekte olduğunun göstergesidir. Derste, yaşlanmanın sosyo kültürel boyutlarından başlayarak sosyal, ekonomik, siyasal, finansal, iş piyasası, emeklilik yaşamı gibi boyutlarını inceleyeceiğiz. Ayrıca uzun yaşamaya bağlı olarak, toplumsal yaşamda ortaya çıkabilecek yaşlı dostu teknolojiler ve özellikle yaşlı dostu kentlerin sunacağı yeni imkanların anlamı tartışılacaktır.

Özet İçerik

Yaş, yaşlanma, yaşlanan toplumlar çok kapsamlı, çok boyutlu ve kendine özgülüğü, küresel bir olgu olduğu kadar yerel özeliklerinin karşı durulamazlığı gibi çok çeşitli özellikleriyle yirmibirinci yüz yıla damgasınaı vuracak sosyolojik gelişmelerden birisidir. İkinci Dünya Savaşı sonrası Avrupa ve Kuzey Amaerikada ortaya çıkmaya başlayan birtakım sosyal, ekonomik ve tıbbı gelişmelere bağlı olarak yaşlı nüfuta artış ortaya çıkmaya başlamıştır. Güncel (2018) verilere göre hali hazırda küresel çapta 60 yaş ve üstü 962 milyon birey, yani tüm dünya nüfusunun %13’üne denk bir nüfus kesimi yaşlılardan oluşuyor. Daha da önemlisi, bu oran yılda %3 oranında artmakta ki bu doğum oranlarından daha hızlı bir artış anlamına geliyor. Yaşlı nüfus olarak tanımladığımız kesim hali hazırda Avrupa nüfusunun dörtte biri 60 yaş ve üstü. 2030 yılına gelindiğinde yaşlı nüfusun 1.4 milyara 2050 de ise 2.1’e çıkacağı, 2100 ise 3.1 milyara çıkacağı öngörülüyor. Tüm bu rakamlar bize küresel, yaygın, geri döndürülemez ve öngörülmemiş bir olguyla karşı karşıya olduğumuzu gösteriyor. Yaşlanmanın çok boyutlu, karmaşık ve ‘akışkan’ bir olgu olduğunu unutmadan, bu derste temel olarak yaşlılık ve yaşlanan toplumlar meselesi birçok boyutuyla elealınarak incelenecektir.

Dersi Veren Öğretim Görevlisi/Görevlileri
Öğrenme Çıktıları
1.Yaşlanma ve yaşlılık sosyolojisiyle ilgili ana kavramsal, kuramsal tartışmaların kavranması;
2.Yaşlanma ve yaşlılık sosyolojisiyle ilişkin sosyolojik ve gerontolojik teorilerin incelenerek bunların güncel yansımalarının yorumlanabilmesi;
3.Yaşlılık ve toplum okumalarında güncel genel sosyal kuramla ilişkisinin kurulabilme ve sosyolojini yöntemlerini kulanarak araştırmalar yapabilme becerisi geliştirme;
4.Yaşlanmanın ne gibi sosyokültürel, siyasal, ekonomik, finansal ve kültürel sonuçlarının olacağının kavranılması;
5.Yaşlılık ve toplum alanındaki okumlalara ve kuramlarının eleştirel bir şekilde yaklaşma, yaşlılıkta toplumsal eşitsizliklerin sonuçlarını tartışabilme becerisini geliştirme;
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
1.Delibas, K (2020) Yaşlılık ve Toplum: Yaş, Yaşlanma ve Yaşlılık Olgusunun Sosyolojik Boyutları (Pp. 59-87). (Der. Güzel Dişcigil), Yaşlı Sağlığına Çok Yönlü Yaklaşım, Gazi Kitabevi, Ankara.
2.Delibas, K (2020) Psikolojik Bir Olgu Olarak Yaş, Yaşlanma ve Yaşlılık (pp. 87-107). (Der. Güzel Dişçigil), Yaşlı Sağlığına Çok Yönlü Yaklaşım, Gazi Kitabevi, Ankara
3.Phillipson, C (2013), Ageing, Polity Press, Cambridge.
4.İsmil Tufan, (2017), Gerontolojı I, Nobel Akademik Yayıncılık.
5.İsmail Tufan (2003) Modernleşen Türkiye’de Yaşlılık ve Toplum, Yaşlanmanın Sosyolojisi, Anahtar Kitapları, İstanbul
6.İsmail Tufan (2015) Türkiye’de Yaşlılığın Yapısal Değişimi, Koç Üniversitesi Yayınlar
7.Ünal Şentürk (2018) Yaşlılık Sosyolojisi, Dora Yayıncılık
8.Harun Ceylan (2015), Modern Hayat ve Yaşlılık, Nobel Akademik Yayıncılık.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
1. Hafta - Teorik
GİRİŞ: YAŞLILIK VE TOPLUM
2. Hafta - Teorik
YAŞLANMA OLGUSUNUN SOSYOLOJİK BOYUTLARI
3. Hafta - Teorik
YAŞLILIK VE YAŞLANMAYLA İLGİLİ BAZI KAVRAMLAR
4. Hafta - Teorik
BİYOLOJİK YAŞLANMA
5. Hafta - Teorik
PSİKOLOJİSİ BİR OLGU OLARAK YAŞLANMA VE YAŞLILIK
6. Hafta - Teorik
YAŞLANAN DÜNYADA YAŞLI NÜFUS: DEMOGRAFİK PERSPEKTİFLER
7. Hafta - Teorik
SOSYAL TEORİ VE SOSYAL YAŞLANMA I
8. Hafta - Teorik
SOSYAL TEORİ VE SOSYAL YAŞLANMA II
9. Hafta - Teorik
YAŞLILIK VE EKONOMİ
10. Hafta - Teorik
SOSYAL POLİTİKA VE YAŞLILANMA
11. Hafta - Teorik
YAŞLILIK VE AYRIMCILIK: AYRIMCILIĞIN BOYUTLARI & GÖRÜNÜMLERİ
12. Hafta - Teorik
YAŞLANMA, SİYASET VE SOSYAL DEVLET
13. Hafta - Teorik
YAŞLAMA VE TEKNOLOJİK GELİŞMELER
14. Hafta - Teorik
COVİD-19 PANDEMİ SÜRECİ VE YAŞLILARIN DURUMU
Değerlendirme
Değerlendirme TürüAdetYüzde
Ara Sınav (Vize)1%40
Dönem Sonu Sınavı (Final)1%60
İş Yükü Hesaplaması
EtkinlikSayısıÖn HazırlıkSüreToplam Iş Yükü (Saat)
Kuramsal Ders140342
Ödev214232
Ara Sınav125227
Dönem Sonu Sınavı125328
TOPLAM İŞ YÜKÜ (Saat)129
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
PÇ-1
PÇ-2
PÇ-3
PÇ-4
PÇ-5
PÇ-6
PÇ-7
PÇ-8
PÇ-9
PÇ-10
PÇ-11
OÇ-1
5
4
3
4
3
3
4
4
4
3
3
OÇ-2
5
4
3
4
4
3
4
4
4
3
3
OÇ-3
5
4
4
5
4
3
4
5
3
3
3
OÇ-4
5
5
4
4
4
3
4
5
3
3
3
OÇ-5
5
4
5
4
5
3
4
4
4
3
3
Adnan Menderes Üniversitesi - Bilgi Paketi / Ders Kataloğu
2026